بنابراين ، چنانچه در موردى از احكام شرعى ، يا موضوعات خارجى ، علم حاصل نشد ، مىتوان بر اساس اطمينانى كه نسبت به دليل حكم يا موضوع حاصل مىشود ، به آن دليل عمل نمود .
اعتبارى و انتزاعى
امورى كه انسان تصور مىكند يا اصيل هستند و يا غير اصيل .
- امور متصور اصيل :
( مقصود از امور ، مفاهيم است ) .
امور اصيل عبارتند از آنچه در عالم خارج تحقق عينى دارند و معلول علّتهاى خاص تكوينى مىباشند و تنها با انشاى لفظى و قصد و اراده محقق نمىشوند ، بلكه بايد علّتهاى خاص آنها موجود باشند ، مانند تمام موجوداتى كه ما در عالم مشاهده مىكنيم . اين قسم همان مفهوم حقيقى است و در علم اصول نيز هرگاه مفهوم حقيقى اطلاق شود ، مراد همين معنى است .
- امور متصور غير اصيل :
امور غير اصيل دو گونهاند : 1 - اعتبارى ( انشائى ) . 2 - انتزاعى .
- امور اعتبارى :
اعتبار ، اصطلاحات چهارگانهاى دارد كه در فلسفه ، منطق و اصول استعمال مىشوند .
1 - مفاهيم اعتبارى ، بر خلاف مفاهيم حقيقى ، مفاهيمى غير ماهوى هستند ، و اين قابليت را ندارند كه هم در ذهن بيايند و هم در خارج موجود شوند . در اين مفاهيم ، ميان مفهوم و مصداق عينيت برقرار نيست ، و حملشان بر