شده است . « 1 »
- معناى لزوم :
لزوم در لغت به معناى ثبوت و جدا نشدن به كار مىرود و در مقابل جواز است .
در معاملات هرگاه نسبت به عقدى لزوم به كار مىرود به اين معنى است كه عقد ثابت و غير قابل تغيير است و هيچكدام از دو طرف عقد نمىتوانند آن را برهم زنند ، مگر اينكه شارع مقدس عاملى را معين كرده باشد كه به وسيله آن بتوان اين ثبات و دوام را برهم زد ، مانند خيارات .
- معناى اصل :
و اما اينكه گفته مىشود : اصل در بيع يا معاملات لزوم است ، مراد از اصل چيست ؟
از اصل معانى متعددى ممكن است اراده شود .
1 - راجح ؛ يعنى ، لزوم رجحان دارد ، زيرا اغلب بيعها لازم هستند .
2 - قاعدهاى كه از عمومات مورد استفاده در مواقع شك استفاده مىشود مانند :
أَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ
« 2 » . و
لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ إِلَّا أَنْ تَكُونَ تِجارَةً عَنْ تَراضٍ
« 3 » . و
أَوْفُوا بِالْعُقُودِ
« 4 » . و « المسلمون عند شروطهم » « 5 » .
هامش
( 1 ) المكاسب ، ص 214 ، جامع المقاصد ، ج 4 ، ص 282 . مفتاح الكرامة ، ج 4 ، ص 537 . الحدائق الناضرة ، ج 19 ، ص 3 . مجمع الفائدة و البرهان ، ج 8 ، ص 382 .
( 2 ) البقرة ، 275 .
( 3 ) النساء ، 22 .
( 4 ) المائدة ، 1 .
( 5 ) الوسائل ، ج 12 . ابواب الخيار ، باب 6 ، حديث 2 .