جهت تبرّك و بىبهره نماندن از بركات قرآن ، در اينجا فهرستى از مهمترين مطالب مربوط به علوم قرآن را با بيانى مختصر پيرامون هركدام از عناوين ، بيان مىكنيم .
1 - نزول قرآن :
بنا بر مشهور بين شيعيان ، تاريخ بعثت پيامبر گرامى اسلام صلّى اللّه عليه و آله بيست و هفتم ماه رجب بوده و شروع بعثت آن حضرت با نزول آيات شريفه اوّل سوره « علق » بود ولى نبوّت آن حضرت مدت سه سال مخفى بود تا اينكه آيه شريفه
فَاصْدَعْ بِما تُؤْمَرُ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِينَ
« 1 » . نازل شد و آن حضرت مأمور به آشكار نمودن دعوت خويش شدند و از اين زمان ، نزول قرآن به صورت يك كتاب آسمانى بر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله شروع شد و كاتبان وحى ، به فرمان حضرت شروع به كتابت آيات نازل شده بر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نمودند . شروع اين مرحله از نزول قرآن در شب قدر ( بيست و يكم يا بيست و سوّم ماه مبارك رمضان ) بوده است . بر همين اساس خداوند - تبارك و تعالى - مىفرمايد : ما قرآن را در شب قدر نازل كرديم « 2 » . امّا اولين سورهاى كه به صورت كامل نازل شد سوره « فاتحةالكتاب » است . « 3 »
2 - تأليف قرآن :
در اينكه نظم كلمات قرآن و تركيب آنها ضمن جملات و آيات توسط پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و براساس وحى الهى بوده است ، شكّى نيست ولى در ترتيب آيات و قرار گرفتن آنها ضمن سور و ترتيب سورهها اختلاف است كه : آيا اين امر در زمان حيات رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و با نظر ايشان صورت گرفته و يا امرى است كه بعد از رحلت رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و براساس نظر صحابه تحقّق يافته است ؟
هامش
( 1 ) - الحجر / 94 .
( 2 ) - القدر / 1 .
( 3 ) - تلخيص التمهيد : 70 .