احتمال ضررهاى اخروى ( احتمال عقاب ) در شبهات بدوى ، پس از جستجو و تفحص لازم از وجود حكم شرعى احتمالى ؛ هرچند در واقع نيز حكم شرعى وجود داشته باشد . بنابراين ؛ مورد جريان هركدام از دو قاعده ، غير از مورد جريان قاعده ديگر است و هيچ تعارض و منافاتى بين آنها وجود ندارد .
قاعدهى فقهى
به عنوان « قاعده » رجوع شود .
قاعدهى قرعه « 1 »
مطالب مربوط به اين قاعدهى معروف فقهى را ضمن چند مطلب به اختصار بيان مىكنيم :
1 - معناى قرعه :
قرعه در لغت ، يعنى سهم و نصيب .
مادّه « قرع » در لغت به معناى كوبيدن است ؛ و در اصطلاح عبارت است از اينكه :
هرگاه مدّعيان مختلف شدند يا ذوى الحقوق متعدّدى وجود داشت و يا مورد ابتلاء مردّد شد ببين موارد متعدّد ، براى تعيين مدعى واقعى و صاحب حقّ ، يا فرد مورد نظر ، اسم يا علامت خاصّى براى هركدام روى كاغذ يا چيز ديگرى مىنويسند و به صورت اتّفاقى ، يكى از آن اسمها يا علامتها را خارج مىكنند . اين عمل را « قرعه » گفتهاند زيرا با انجام اين كار ، هر تمايل و توقّع و انتظار و اختلافى كوبيده
هامش
( 1 ) - تهذيب الاصول سبزوارى ( ره ) : 2 / 309 ؛ الرسائل : 422 ؛ درر الفوائد : 613 ؛ فوائد الاصول : 4 / 678 ؛ عناية الاصول : 5 / 313 ؛ نهاية الافكار : 4 / 104 ؛ الكفاية با حواشى مشكينى ( ره ) : 5 / 35 .