معمولا قاضى از سيد مرتضى به ( شيخنا المرتضى ) و از شيخ طوسي به ( شيخنا أبو جعفر محمد بن الحسن الطوسي ) تعبير مينمايد .
كراچكى :
ديگر از اساتيد قاضى ، شيخ كراچكى ( أبو الفتح محمد بن علي بن عثمان ) است « 35 » كه از فقهاى بزرگ و متكلمين اماميه بوده و نزد شيخ مفيد و سلار ديلمى و سيد مرتضى تلمذ نموده است . كراچكى شغل قضاوت داشته و بيشتر توطن وى در مصر بوده است ، فوتش در سال 449 ه اتفاق افتاد . ممكن است تلمذ قاضى نزد وى هنگام اقامتش در بغداد باشد كه همزمان با استفاده از محضر سيد مرتضى ، نزد كراچكى نيز تلمذ ميكرده است . و احتمال بعيدى است كه پساز مراجعت بشام از كراچكى استفاده كرده است .
أبو الصلاح حلبى :
از مشايخ حديث قاضى ، أبو الصلاح تقى بن نجم حلبى است . كه بهر يك از : أبو الصلاح ، تقى ، حلبى ، در كتب فقهى ياد شده است .
حلبى نزد سيد مرتضى و سلار و شيخ طوسي تلمذ كرده و از جانب شيخ ، بعنوان مرجع دينى بحلب رفته است و بدينجهت بخليفة المرتضى لقب يافته و پساز درگذشت سيد ، از جانب شيخ طوسي در آنسامان نيابت داشته . و لذا بخليفة الشيخ هم موصوف مىباشد .
هامش
- مرتضى ، يعنى أبو الصلاح حلبى در بلاد حلب از سيد و سپس از شيخ نيابت داشته . لذا چنان كه ياد كرديم ، نيابت قاضى از شيخ در بخشى از شام يعنى نواحى ساحلى مديترانه بوده است .
( 35 ) - طبق استظهار تسترى .