مسأله 2893 - كسانى كه مىخواهند از بانكها يا غير آنها قرض بگيرند و دهنده بدون ربا قرض نمىدهد ، جايز است اصل قرض را قبول كنند ، و شرط را در واقع و به طور جِد قبول نكنند ، و در اين صورت اگر اظهار قبول كنند بدون جِد و قصد حقيقى ، اين قرار صورى حرام نيست ، بنابراين اصل قرض صحيح است و شرط باطل ، و مرتكب حرام هم نشدهاند .
مسأله 2894 - اگر پولى به بانك يا غير آن بدهند و بانك به آنها ربا بدهد جايز نيست بگيرند ، اگرچه قرار هم نگذاشته باشند ، ولى اگر قرض گيرنده مجاناً چيزى بدهد حرام نيست ، و جايز است گرفتن آن .
مسأله 2895 - در بيع مثل به مثل اگر قيمتها با هم اختلاف داشته باشد و بخواهند از بيع مثل به مثل فرار كنند - نه از زيادى - جايز است حيله ، مثلًا اگر يك كيلو گندم خوب به دو كيلو گندم بد ارزش دارد و مىخواهند يك كيلو خوب بدهند ، و دو كيلو بد بگيرند در اين مورد اگر چيزى ضميمه كنند كه از بيع مثل به مثل فرار كنند جايز است .
مسأله 2896 - اگر بخواهند مثل به مثل را مبادله كنند و ربا بگيرند با حيله جايز نيست . مثلًا يك خروار گندم را كه ارزش آن نصف دو خروار است اگر بخواهند مبادله كنند كه يك خروار بدهند و بعد از شش ماه دو خروار بگيرند زيادى رباست و با ضم چيزى صحيح نمىشود ، و علاوه بر آن كه معامله حرام است باطل هم مىباشد ، و مثل باب قرض نيست كه قرض صحيح باشد و شرط باطل ، بلكه اصل معامله باطل است .
مسأله 2897 - از مسألهء قبل ظاهر شد كه حيله در موردى است كه بخواهند از معاملهء مثل به مثل فرار كنند بدون آن كه زيادهء قيمت و ربا در كار باشد و اما موردى كه مىخواهند ربا بگيرند حيله جايز نيست ، و اگر در بعض رسالههاى عمليه اين جانب چيزى بر خلاف آن ذكر شده است صحيح نيست .
رساله توضيح المسائل ( موسوعة الإمام الخميني 29 ) ( فارسى ) — صفحة 536
مساهمون: السيد الخميني
ص٥٣٦