را موقعى قرار دهند كه ميوهء آن سال به دست مىآيد صحيح است .
مسأله 2243 - بايد سهم هر كدام نصف يا ثلث حاصل و مانند اينها باشد و اگر قرار بگذارند كه مثلًا صد من از ميوهها مال مالك و بقيه مال كسى باشد كه كار مىكند ، معامله باطل است .
مسأله 2244 - بايد قرار معاملهء مساقات را پيش از ظاهر شدن ميوه بگذارند و اگر بعد از ظاهر شدن ميوه و پيش از رسيدن آن قرار بگذارند پس اگر كارى مانند آبيارى يا كار ديگر كه براى زياد شدن ميوه يا خوب شدن آن لازم است باقى مانده باشد ، معامله صحيح است ، و گرنه اشكال دارد ، اگرچه احتياج به كارى مانند چيدن ميوه و نگهدارى آن داشته باشد .
مسأله 2245 - معاملهء مساقات در بوتهء خربزه و خيار و مانند اينها صحيح نيست .
مسأله 2246 - درختى كه از آب باران يا رطوبت زمين استفاده مىكند و به آبيارى احتياج ندارد ، اگر به كارهاى ديگر مانند بيل زدن و كود دادن محتاج باشد ، معاملهء مساقات در آن صحيح است ، ولى چنانچه آن كارها در زياد شدن يا خوب شدن ميوه اثرى نداشته باشد معاملهء مساقات اشكال دارد .
مسأله 2247 - دو نفرى كه مساقات كردهاند ، با رضايت يكديگر مىتوانند معامله را بههم بزنند ، و نيز اگر در ضمن خواندن صيغهء مساقات شرط كنند كه هر دو ، يا يكى از آنان حق بههم زدن معامله را داشته باشند ، مطابق قرارى كه گذاشتهاند ، بههم زدن معامله اشكال ندارد ، بلكه اگر در معامله شرطى كنند و عملى نشود ، كسى كه براى نفع او شرط كردهاند ، مىتواند معامله را بههم بزند .
مسأله 2248 - اگر مالك بميرد ، معاملهء مساقات بههم نمىخورد و ورثهاش به جاى او هستند .
مسأله 2249 - اگر كسى كه تربيت درختها به او واگذار شده بميرد چنانچه در عقد
رساله توضيح المسائل ( موسوعة الإمام الخميني 29 ) ( فارسى ) — صفحة 398
مساهمون: السيد الخميني
ص٣٩٨