است كه مشترى و صاحب مال در منفعتى كه براى جنس و عوض آن بوده با يكديگر مصالحه كنند .
مسأله 2089 - اگر كسى مالى را غصب كند و بفروشد به قصد اين كه پول آن ، مال خودش باشد ، چنانچه صاحب مال معامله را اجازه نكند معامله باطل است ، و اگر براى كسى هم كه مال را غصب كرده اجازه نمايد صحيح بودن معامله اشكال دارد .
شرايط جنس و عوض آن
مسأله 2090 - جنسى كه مىفروشند و چيزى كه عوض آن مىگيرند پنج شرط دارد :
اول : آن كه مقدار آن با وزن يا پيمانه يا شماره و مانند اينها معلوم باشد .
دوم : آن كه بتوانند آن را تحويل دهند ، بنابراين فروختن اسبى كه فرار كرده صحيح نيست ، ولى اگر بندهاى را كه فرار كرده با چيزى كه مىتواند تحويل دهد مثلًا با يك فرش بفروشد ، اگرچه آن بنده پيدا نشود ، معامله صحيح است و در غير بنده مشكل است .
سوم : خصوصياتى را كه در جنس و عوض هست و به واسطهء آنها ميل مردم به معامله فرق مىكند معيّن نمايد .
چهارم : كسى در جنس ، يا در عوض آن حقى نداشته باشد ، پس مالى را كه انسان پيش كسى گرو گذاشته ، بدون اجازهء او نمىتواند بفروشد .
پنجم : آن كه بنابر احتياط ، خودِ جنس را بفروشد نه منفعت آن را ، اگرچه جايز بودن خالى از قوّت نيست ، پس اگر مثلًا منفعت يك سالهء خانه را بفروشد صحيح است ، و چنانچه خريدار به جاى پول ، منفعت ملك خود را بدهد ، مثلًا فرشى را از كسى بخرد و عوض آن منفعت يك سالهء خانهء خود را به او واگذار كند اشكال ندارد ، و احكام اينها در مسائل آينده گفته خواهد شد .
مسأله 2091 - جنسى را كه در شهرى با وزن يا پيمانه معامله مىكنند در آن شهر انسان بايد با وزن يا پيمانه بخرد ، ولى مىتواند همان جنس را در شهرى كه با ديدن