احكام خمس
[ در هفت چيز خمس واجب مىشود : ]
مسأله 1751 - در هفت چيز خمس واجب مىشود : اول : منفعت كسب . دوم : معدن .
سوم : گنج . چهارم : مال حلال مخلوط به حرام . پنجم : جواهرى كه به واسطهء غواصى ؛ يعنى فرو رفتن در دريا ، به دست مىآيد . ششم : غنيمت جنگ . هفتم : زمينى كه كافر ذمى از مسلمان بخرد . و احكام اينها مفصلًا گفته خواهد شد .
1 - منفعت كسب
مسأله 1752 - هرگاه انسان از تجارت يا صنعت ، يا كسبهاى ديگر مالى به دست آورد ، اگرچه مثلًا نماز و روزهء ميّتى را بهجا آورد و از اجرت آن ، مالى تهيه كند ، چنانچه از مخارج سال خود او و عيالاتش زياد بيايد ، بايد خمس يعنى پنج يك آن را به دستورى كه بعداً گفته مىشود بدهد .
مسأله 1753 - اگر از غير كسب مالى به دست آورد ، مثلًا چيزى به او ببخشند واجب نيست خمس آن را بدهد ، اگرچه احتياط مستحب آن است كه اگر از مخارج سالش زياد بيايد ، خمس آن را هم بدهد .
مسأله 1754 - مَهرى را كه زن مىگيرد خمس ندارد . و همچنين است ارثى كه به انسان مىرسد . ولى اگر مثلًا با كسى خويشاوندى دورى داشته باشد و نداند چنين