مسأله 1077 - احتياط واجب آن است كه بر برگ درخت مو ، اگر تازه باشد سجده نكنند .
مسأله 1078 - سجده بر چيزهايى كه از زمين مىرويد و خوراك حيوان است مثل علف و كاه صحيح است .
مسأله 1079 - سجده بر گُلهايى كه خوراكى نيستند ، صحيح است ولى سجده بر دواهاى خوراكى كه از زمين مىرويد ، مانند گل بنفشه و گل گاو زبان صحيح نيست .
مسأله 1080 - سجده بر گياهى كه خوردن آن در بعضى از شهرها معمول است و در شهرهاى ديگر معمول نيست و نيز سجده بر ميوه نارس صحيح نيست .
مسأله 1081 - سجده بر سنگ آهك و سنگ گچ صحيح است بلكه به گچ و آهك پخته و آجر و كوزه گلى و مانند آن هم مىشود سجده كرد .
مسأله 1082 - اگر كاغذ را از چيزى كه سجده بر آن صحيح است مثلًا از كاه ساخته باشند ، مىشود بر آن سجده كرد و سجده بر كاغذى كه از پنبه و مانند آن ساخته شده اشكال ندارد .
مسأله 1083 - براى سجده بهتر از هر چيز تربت حضرت سيدالشهدا عليه السلام مىباشد ، بعد از آن خاك ، بعد از خاك سنگ و بعد از سنگ گياه است .
مسأله 1084 - اگر چيزى كه سجده بر آن صحيح است ندارد ، يا اگر دارد به واسطهء سرما يا گرماى زياد و مانند اينها نمىتواند بر آن سجده كند ، بايد به لباسش اگر از كتان يا پنبه است ، سجده كند و اگر از چيز ديگر است بر همان چيز سجده كند و اگر آن هم نيست بايد بر پشت دست و چنانچه آن هم ممكن نباشد به چيز معدنى مانند انگشتر عقيق سجده نمايد .
مسأله 1085 - سجده بر گل و خاك سستى كه پيشانى روى آن آرام نمىگيرد اگر بعد از آن كه مقدارى فرو رفت آرام بگيرد اشكال ندارد .
رساله توضيح المسائل ( موسوعة الإمام الخميني 29 ) ( فارسى ) — صفحة 191
مساهمون: السيد الخميني
ص١٩١