مسأله 1065 - مهر يا چيز ديگرى كه بر آن سجده مىكند ، بايد پاك باشد ، ولى اگر مثلًا مهر را روى فرش نجس بگذارد ، يا يك طرف مهر نجس باشد و پيشانى را به طرف پاك آن بگذارد اشكال ندارد .
مسأله 1066 - اگر در پيشانى دمل و مانند آن باشد ، چنانچه ممكن است بايد با جاى سالم پيشانى سجده كند ، و اگر ممكن نيست بايد زمين را گود كند و دمل را در گودال و جاى سالم را به مقدارى كه براى سجده كافى باشد بر زمين بگذارد .
مسأله 1067 - اگر دمل يا زخم تمام پيشانى را گرفته باشد بايد به يكى از دو طرف پيشانى سجده كند و اگر ممكن نيست به چانه و اگر به چانه هم ممكن نيست بايد به هر جاى از صورت كه ممكن است سجده كند و اگر به هيچ جاى از صورت ممكن نيست بايد با جلو سر سجده نمايد .
مسأله 1068 - كسى كه نمىتواند پيشانى را به زمين برساند بايد به قدرى كه مىتواند خم شود و مهر يا چيز ديگرى را كه سجده بر آن صحيح است روى چيز بلندى گذاشته و طورى پيشانى را بر آن بگذارد كه بگويند سجده كرده است ، ولى بايد كف دستها و زانوها و انگشتان پا را به طور معمول به زمين بگذارد .
مسأله 1069 - كسى كه هيچ نمىتواند خم شود بايد براى سجده بنشيند و با سر اشاره كند و اگر نتواند بايد با چشمها اشاره نمايد و در هر دو صورت احتياط واجب آن است كه اگر مىتواند به قدرى مهر را بلند كند كه پيشانى را بر آن بگذارد و اگر نمىتواند احتياط مستحب آن است كه مهر را بلند كند و به پيشانى بگذارد ، و اگر با سر يا چشمها هم نمىتواند اشاره كند ، بايد در قلب نيت سجده كند ، و بنابر احتياط واجب با دست و مانند آن براى سجده اشاره نمايد .
مسأله 1070 - كسى كه نمىتواند بنشيند ، بايد ايستاده نيت سجده كند و چنانچه مىتواند ، براى سجده با سر اشاره كند و اگر نمىتواند ، با چشمها اشاره نمايد و اگر اين
رساله توضيح المسائل ( موسوعة الإمام الخميني 29 ) ( فارسى ) — صفحة 189
مساهمون: السيد الخميني
ص١٨٩