خيرى را از پيش براى خود مهيا مىسازد .
هُوَ خَيْراً وَ أَعْظَمَ أَجْراً
- آن نيك است و پاداش بزرگتر دارد . » از آن روى كه خير او با فضل خداى تعالى چند برابر مىشود ، و چگونه مىتواند چنين نشود در آن صورت كه پاداش دهنده پروردگار نيكوكاران است ؟ ! آرى ، خير صدقه كوچك و پاداش آن منحصر به دنيا نيست كه شر را از صاحب آن دور مىكند و بركت و توفيق را بهره او مىسازد ، بلكه به آخرت نيز امتداد مىيابد ، و ناگهان يك درهم به بهشتى بلند مرتبه و حور و نعيمى تمام ناشدنى مبدل مىشود ، بلكه خدا روز به روز آن را مضاعف مىكند .
وَ اسْتَغْفِرُوا اللَّهَ
و از خدا آمرزش خواهيد . » در آن جا كه حكم قيام شبانه را سبكتر كرد ، گفت :
فَتابَ عَلَيْكُمْ
و در اين جا به مؤمنان فرمان آمرزش خواهى و استغفار مىدهد ، و اين به ما الهام مىكند كه ترك كردن قيام شب در نزد پروردگارشان در حال وجود داشتن عذر ناپسنديده است ، تا چه رسد به ترك كردن بدون چنين عذرى ؟ ! همچنين در جانهاى ايشان احساس تقصير را بر مىانگيزد ، و لذا از آنان مىخواهد كه به تلاش و عمل صالح خود و تقرب جستن به خدا با استغفار بيفزايند .
/ 47
إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ
- كه خدا آمرزنده و مهربان است . » اين جمله پايانى سوره دلها را از آرزو و طمع بستن در آمرزش و رحمت خداى تعالى آكنده مىسازد ، كه آنان را به آمرزش خواهى فرمان مىدهد و به تأكيد خاطرنشان ايشان مىسازد كه او آمرزنده و مهربان است ؛ و چنان است كه گويى اين خاتمه ضمانتى براى اجابت استغفار ايشان است . و شايد قرآن مىخواهد به ما بگويد كه ادا شدن واجبات از طرف مؤمن - همچون بر پا داشتن نماز و زكات و انفاق - مىبايستى با غرور و انديشه كافى بودن همراه نباشد ، و همين سبب شود كه تنها به اداى اين واجبها اكتفاء كند و از پرداختن به ديگر مستحبهاى تشريع شده در دين ، كه قيام شبانه از جمله آنها است ، خوددارى ورزد .