خدا و عادت كريم او بر ما سبب آن نشود كه به او مغرور شويم و بدون ترس از عذاب و عقاب خدا به ورزيدن گناه ادامه دهيم .
[ 17 - 18 ] و سپاهيان ابليس گرد هم جمع شدند تا مؤمنان را مورد حمله قرار دهند ، آيا كارشان به كجا انجاميد ؟
هَلْ أَتاكَ حَدِيثُ الْجُنُودِ * فِرْعَوْنَ وَ ثَمُودَ
- آيا حديث سپاهيان به تو رسيد * از فرعون و ثمود ؟ » قرآن درباره آن دو ، با وجود اختلاف فراوان داشتن در اوضاع و احوال ، به يك شكل سخن گفته است ، بدان جهت كه سنت خدا در آنان ، همچون در جز آنان ، يكى است .
[ 19 ] بشر ساختمان تكامل يافتهاى از دروغ براى خود بنا نهاده و نفس خود را در آن مىنهد ، و به همين سبب او را مىبينى كه درباره انكار وجود پروردگارش يا قدرت او يا سنت پاداش دادن وى به ميانجيگرى فلسفهاى چند بعدى بحث مىكند تا مگر خويشتن و ديگران را به آن قانع سازد ، و آن را - بنا بر جدل - فلسفه الحاد يا مادّيگرى نام نهاده است ، و گاه / 480 از همه حقايق تجاوز مىكند و آن را به نام فلسفه علمى مىخواند ، و سپس در برابر هر حقّى باطلى را قرار مىدهد ، و به جاى هر صواب خطايى را مىپذيرد و - به گمان خود - بافت اين پندارهاى باطل را با يكديگر محكم مىكند و به آن نام نظريه يا اصل مىدهد ، در صورتى كه اين همه چيزهايى جز دروغها نيست .
براى چنين انسانى بيرون آمدن از پيله دروغى كه بر گرد خود تنيده ، امكانپذير نيست ، و لذا عليه همه عبرتها و موعظهها ، حتى اگر در تراز عبرت عذابى باشد كه ريشه فرعون و ثمود را بركند ، خود را ايمن تصور مىكند .
بَلِ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي تَكْذِيبٍ
كسانى كه كافر شدند در تكذيب به سر مىبرند . » بدان سبب كه به بزرگترين و آشكارترين حقايق ( به خداى بزرگ و رسالتهاى او ) كافر شدند و در مجراى زيرزمينى تكذيب درآمدند ، و از آن بيرون