بعضى گفتند : اينان فرشتگان مقربند ، و به قولى اسرافيل - عليه السلام - به خصوص ، ولى تفسير نخستين به سياق نزديكتر است ، و آن خبر از كرامت مقربان در نزد پروردگارشان مىدهد ، از آن جهت كه آنان را شاهدان برنامههاى صالحان قرار داده است .
[ 22 ] كتاب مظهرى آشكار براى مسئوليت آدمى در مقابل او است ، ولى مظهر آشكارتر نعيم مقيم براى ابرار است و جحيم اليم و دردناك براى فجّار .
إِنَّ الْأَبْرارَ لَفِي نَعِيمٍ
- نيكوكاران در ناز و نعمتاند . » نعمتهاى خدا ايشان را در ميان گرفته است ، و گفتند كه : چون كلمه « نعيم » به صيغه فعيل ( صفت مشبهه ) آمد ، از دوام و استمرار نعمت حكايت مىكند ، و چون صورت نكره دارد ، از آن وفور و تنوع فهميده مىشود ، و ظاهرا تعبير به
لَفِي نَعِيمٍ
نيز دلالت بر فزونى و گوناگونى دارد .
[ 23 ] از آن جا كه انسان روح و جسد است ، روح او ، پس از سير شدن جسد از نعمتها ، پرواز به لذتهاى ويژه خود مىكند ، پس لذت روح در بهشت به چيست ؟ چنان مىنمايد كه اين لذت در مجالس انس و معرفت تجسم پيدا مىكند ، چه سخن گفتن با برادران پاك و پاكيزه سبب فراهم آمدن لذتى عظيم براى نفس و روان مىشود ، به همان گونه كه علم و معرفت خوراكى اشتهاانگيز براى روح و عقل است .
عَلَى الْأَرائِكِ يَنْظُرُونَ
- بر تختها قرار گرفتهاند و مىنگرند . » / 424 نشستن ايشان بر سريرها در برابر برادران خود لذتى براى جان و روان است ، و نگاه كردن ايشان به آفريدگان خدا و تجليات رحمت و قدرت او مايه لذت بردن عقل ، و از پيامبر - صلّى اللَّه عليه و آله - روايت شده است كه « به دشمنان خودشان در آتش نگاه مىكنند . » گفتند : أرائك جمع أريكة يعنى تخت و سرير است ، و گفتهاند كه اين كلمه اصل فارسى دارد ، و به قولى مشتق از نام درخت أراكة است .
[ 24 ] در آن هنگام كه زندگى آدمى از كدورتها پاك مىشود ، و دل او از