اندازه آن بكاهى . در حديث از امام صادق - عليه السلام - آمده است كه :
« خواستار انصاف از برادران شدن از انصاف نيست » « 3 » و ناگزير مىبايستى با مردمان چنان معامله كنيم كه خواستار معامله كردن آنان با ما به همان گونه هستيم .
بهترين ميزان عدالت آن است كه پيوسته خود را به جاى ديگران قرار دهى و از خود بپرسى - اگر در جاى ايشان مىبودم ، چه انتظارى از ايشان مىداشتم ، آنان نيز چنين انتظارى دارند و بر من واجب است كه حق آنان را تمام بدهم .
نصوص دينى چنين است و اكنون به بعضى از آنها گوش مىدهيم :
1 - از ابو عبد اللَّه - عليه السلام - روايت است كه گفت « براى مردم چيزى را دوست بداريد كه براى خود دوست مىداريد » .
2 - از امام صادق - عليه السلام - روايت است كه گفت : « رسول اللَّه - صلّى اللَّه عليه و آله و سلم - گفت : عادلترين مردم آن كس است كه براى مردمان همان چيز را بخواهد كه براى خود خواستار است ، و چيزى را ناپسند دارد كه براى خود آن را ناپسنديده مىداند » .
3 - از امير المؤمنين - عليه السلام - در نامهاش به محمد بن ابى بكر :
« براى همه رعاياى خود آن را دوست بدار كه براى خود و خاندان خود دوست مىدارى ، و آن چيز را نپسند كه براى خود و خانوادهات نمىپسندى ، كه اين براى حجت بايستهتر و براى رعيت شايستهتر است » .
4 - از ابو عبد اللَّه - عليه السلام - است كه گفت : « هيچ بندهاى در صميم جان خود توبه نكرده و پاك نشد ، و حق را از آن داد ، و حق را براى آن گرفت ، مگر اين كه دو خصلت به او عطا شده باشد : رزقى از جانب خدا كه براى او كافى باشد ، / 406 و خرسندى خدا از وى كه سبب نجات او شود » .
5 - در نهج البلاغة در وصيت امير المؤمنين به پسرش حسن - عليهما السلام - آمده است : « پسركم ! خود را ميان خويش و ديگرى ميزانى بشمار ، پس
هامش
( 3 ) - بحار الانوار ، ج 75 ، ص 27 .