كه داناى آشكار و نهان است ، علت گماشتن فرشتگان موكل و نوشتن اعمال آن چيست ؟ و امام صادق - عليه السلام - در پاسخ او گفت : « از آن سبب آن فرشتگان را به اين كار گماشت و آنان را گواهان بر بندگان خود قرار داد ، تا بندگان با توجه به ملازمت ايشان بيشتر مواظب طاعت خويش باشند ، و سختتر از معصيت و نافرمانى پرهيز كنند ، و چه بسيار بنده است كه قصد معصيت مىكند و چون به ياد خدا بيفتد ، از نادانى باز مىايستد و از ارتكاب گناه منصرف مىشود ، و مىگويد : خدايم مرا مىبيند ، و حافظانم گواهى مىدهد ؛ و خدا به رأفت و لطف خود آنان را بر بندگانش موكل كرده است تا شياطين مارد را از ايشان دور كنند ، و همچنين حشرات زمين و آفات فراوانى را كه ديده نمىشوند ، تا آن زمان كه امر خداى عزّ و جلّ فرا رسد » . « 14 » [ 13 ] و مسئوليت در آن هنگام تجلّى پيدا مىكند كه پروردگار رحمت از بندگان خويش در نعيم جاودانى استقبال مىكند .
/ 393
إِنَّ الْأَبْرارَ لَفِي نَعِيمٍ
- هر آينه نيكان در ناز و نعمتاند . » [ 14 - 15 ] اما كسانى كه پرده فضيلت را پاره كردند ، و در كارهاى زشت غوطهور شدند ، به آتش در خواهند آمد .
وَ إِنَّ الْفُجَّارَ لَفِي جَحِيمٍ
- و بدان فردا در آتشاند . » آيا امروز در آتشند يا فردا ؟ در آن هنگام كه مىميرند يا در آن هنگام كه ساعت قيامت فرا مىرسد ؟ آرى ، امروز در آتشاند ، مگر پروردگار ما نگفته است :
وَ إِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيطَةٌ بِالْكافِرِينَ
؟ ولى امروز اين آتش بر ايشان پوشيده است ، و فردا كه مىميرند ، پس از حشر خود را در وسط آتش مىبينند و مستقيما در آن داخل مىشوند ، بدان سبب كه آنچه سبب پوشيده ماندن آتش در برابر ايشان است ، طبيعت دنيا است كه جايگاه امتحان و آزمايش است ، و چون به سراى جزا و كيفر منتقل شوند ، ديگر چه چيز مىتواند تنهاى نرم ايشان را از آتش سوزنده پنهان
هامش
( 14 ) - همان منبع ، ص 323 .