گفتهاند كه معنى آن اين است كه همه اجرام آسمانى پيچيده مىشود ، ولى تعبير كردن آن به كشط در اين صورت مناسب به نظر نمىرسد ، و هر چه باشد ، امنيت جهانى در آن روز هولناك به صورت نهايى پايان مىپذيرد .
[ 12 ] هنگامى كه پرده پوشاننده آسمان به كنارى رود ، بهشت و دوزخ آشكار مىشود ؛ و اما آتش براى اهل آن به صورتى كامل آماده شده ، چه چندان افروخته است كه سياه شده و به غرش افتاده و نزديك است كه از خشم به جوش و خروش در آيد .
وَ إِذَا الْجَحِيمُ سُعِّرَتْ
- و در آن هنگام كه آتش دوزخ افروخته شود . » از رسول اللَّه - صلّى اللَّه عليه و آله - روايت شده است كه گفت : « هزار سال آتش چندان افروخته شده كه رنگ سرخ پيدا كرده است ، و سپس هزار سال ديگر چندان افروخته شد كه به رنگ سفيد در آمد ، و آن گاه هزار سال ديگر افروختگى آتش به آن رنگ سياه تيرهاى بخشيد » . « 12 » در جواب اين پرسش كه آيا اين سالها سالهاى دنيايى است يا سالهاى آخرتى كه هر روز آنها برابر با هزار سال است ، بايد گفت كه خدا دانا است .
[ 13 ] و اما بهشت به صورتى براى اهل آن آراسته شده كه عروس را در شب زفاف براى شوهرش مىآرايند : روشناييهاى آن تلألؤ خاص دارد ، / 365 و حوران بهشتى آماده پذيرايى از همسران خويشند ، و غلامان و كنيزكان منتظر خدمت كردن به تازه واردان ، و ميزهاى خوراك با بهترين و اشتها انگيزترين خوردنيها و نوشيدنيها آماده پذيرايى از بهشتيان .
وَ إِذَا الْجَنَّةُ أُزْلِفَتْ
- و در آن هنگام كه بهشت را نزديك آرند . » يعنى به پرهيزگاران نزديك شود ، پس آيا بهشت به زمين ، به همان گونه نزديك مىشود كه گويى كره ديگرى است ، يا آن كه اهل بهشت به آن نزديك مىشوند ؟ ما را از آن آگاهى نيست .
هامش
( 12 ) - تفسير القرطبى ، ج 19 ، ص 235 .