برادرت برادر تو است و هر كس برادر ندارد همچون شخص عازم به جنگى است كه سلاح ندارد ولى انسان از او مىگريزد . براى چه ؟ بدان جهت كه مىترسد عذاب او به وى ملحق شود ، يا از او حقى را كه در دنيا داشته مطالبه كند ، يا براى جلوگيرى از عذاب خواستار يارى او شود كه از عهدهاش نمىتواند برآيد .
بلكه بدان روى مىگريزد كه مجرد ديدن او براى وى گرفتارى و دردسرى توليد مىكند تا چه رسد به يارى كردن به او ، و اين جز در بزرگترين سختيها پيش نمىآيد كه در آنها آدمى تنها در بند رهايى خويشتن است و بس .
/ 338 در روايات آمده است : آن كس كه از برادرش مىگريزد ، قابيل است از هابيل و به قولى : بلكه هابيل از قابيل تا از او طلب شفاعت نكند ، و شايد هر دو با هم از يكديگر گريزان باشند .
[ 35 ] و پس از پيوند برادرى ، علاقه فرزند به پدر و مادر مىآيد ، و اين علاقه نيز در آن روز به درجهاى گسيخته مىشود كه شخص از پدر و مادر خود مىگريزد و آنان چگونه مىتوانند در آن روز بر وى اعتماد كنند .
وَ أُمِّهِ وَ أَبِيهِ
- و از مادرش و از پدرش . » آيا روا نيست كه دينمان را براى رضايت پدر و مادرانى ترك نكنيم كه گاه در دنيا براى ما سودى نداشتهاند ، پس چگونه در آخرت چنين باشيم ، و چه بسيار كسانند كه از ارزشهاى خود به خاطر والدين دست كشيده و حلال را از حرام تميز ندادهاند ، پس آيا اينها مىتوانند فردا به ايشان فايدهاى برسانند ؟
[ 36 ] اما پيوستگى و صله انسان به همسرش يا فرزندانش نيز در آن روز او را از عذاب خدا نمىرهاند ، پس نبايد امروز خود را براى اين ارتباط زايل شونده هلاك كند .
وَ صاحِبَتِهِ وَ بَنِيهِ
- و همسرش و فرزندانش . » گفتهاند : آن كه از همسرش مىگريزد لوط است ، و آن كه از پسرش مىگريزد نوح .