و جانت نيز چنين مىكند . مگر سپاسگزارى و خرسندى خوراك نفس نيست ؟ و اسلام آداب خوراك خوردن را به همين منظور معين كرده است ، كه پيش از دست دراز كردن به سفره مىگويى : « سپاس خدايى را كه خوراك مىدهد و كسى به او خوراك نمىدهد ، و در پناه خود مىگيرد و كسى او را در پناه نمىگيرد ، و بىنياز مىسازد و همگان به او نياز دارند ؛ خدايا ! تو را بر طعامى كه روزى من كردى ، و بى رنج و مشقتى به آسانى و عافيت آن را بهرهء من قرار دادى ، سپاس مىگزارم » ، و پس از پايان يافتن غذا مىگويى : « سپاس خداى را كه به من خوراك عنايت كرد و سيرم ساخت ، و آب نوشاند و سيرابم كرد ، و به حفظ و حمايت من پرداخت ؛ شكر خداى را كه مرا بركت داد و يمن بخشيد ، از آنچه كه از او به آن دست يافتم و بر جاى گذاشتم ؛ خدايا ! آن را گوارا و مايهء سلامتى قرار ده ، نه مايهء بيمارى و درد ، و مرا پس از آن چنان استوار بدار كه به سپاسگويى تو برخيزم ، و به فرمانبردارى از تو ادامه دهم ، و به من روزى قطع ناشدنى عنايت فرما ، و معيشتى پايدار نصيب ساز ، و مرا زاهدى نيكوكار قرار ده ، و آنچه را كه در معاد به ملاقات آن مىشتابم شاديبخش و مسرت آميز فرما ، برحمتك يا ارحم الراحمين » . « 12 » هنگامى كه شخص به خوراك نظرى ژرف بيندازد ، اين را مىشناسد كه هر خوراكى شايستهء براى خوردن در هر وقت نيست ، پس ناگزير بايد ميان سودمند و زيانمند ، و خوب و بد ، و حلال و حرام تمايز قايل شود ، و آن را بخورد كه براى وى نافع و حلال است ، و به اندازهء سودمندى براى بدنش از آن بخورد ، و به همين سبب رسول خدا - صلّى اللَّه عليه و آله - گفته است : « دلهاى خود را به زيادى خوراك و نوشابه نكشيد ، كه قلبها همچون كشتى است كه چون آب بيش از اندازه به آن برسد خواهد مرد » . « 13 » در حديث از امام على - عليه السلام - آمده است كه : « هر كس كه
هامش
( 12 ) - مكارم الاخلاق ص 142 ، نقل شده در مستدرك وسائل الشيعة ج 3 ، ص 93 ( مقصود اصل عربى اين دعا است ) .
( 13 ) - مكارم الاخلاق ، ص 150 .