اصلاح نگرش انسان به نفس خود از ديدگاه مقام يا مال يا زبان يا چيزى شبيه به اينها است ، و چون رسالت از اين ارزشهاى مادّى تأثير پذيرد ، نمىتواند به اصلاح مورد نظر خود برسد ، چرا كه در حديث از امام صادق ( ع ) آمده است كه گفت :
« اگر عالم را ديديد كه دوستدار دنيا است ، او را در دين خودتان متهم سازيد ، / 321 بدان جهت كه هر دوستارى پاسدار منافع چيزى است كه آن را دوست مىدارد » . « 6 » رسالت به انسان همچون انسان و دور از ديگر اعتبارات مادى نگاه مىكند ، پس آن كس كه بدون تردد به سوى پيامبر شتافت . . .
وَ أَمَّا مَنْ جاءَكَ يَسْعى
- پس آن كس كه شتابان نزد تو آمد . » تا هدايت شود يا دين را بياموزد .
وَ هُوَ يَخْشى
- و او مىترسد . » و ترس عاملى بود كه او را به پذيرفتن دين برانگيخت .
فَأَنْتَ عَنْهُ تَلَهَّى
- خود را از دور نگاه مىدارى و به كار ديگر مىپردازى . » و چنان است كه به كار او اهتمام و توجهى ندارى .
[ 11 - 12 ] ارزشهاى وحى و جاهليت ماده از دور زمان با يكديگر در مبارزهاند ، و صلح و سازش با باطل براى به دست آوردن پيروان بيشتر روا نيست ؛ بدان سبب كه حكمت وحى ضبط ماده است ، پس چون نسبت به آن خاضع شود ، ديگر براى دوام رسالت موجبى وجود ندارد ، و بنا بر اين فرستاده خدا به اشخاص جز از ديدگاه رسالت خويش نگاه نمىكند .
كَلَّا
- نه چنين است . » پس ثروت حيثيت و اعتبارى باطل دارد .
إِنَّها تَذْكِرَةٌ
- اين سخن پندى است . » / 322 آيات خدا وسيله يادآورى و پندگرفتنى براى مردمان است ، و اختلاف
هامش
( 6 ) - بحار الانوار ، ج 2 ، ص 107 .