كه كمانداران با آن زه را سخت مىكشند تا تير هر چه به نيروتر و دور تر روانه شود .
چنان مىنمايد كه مقصود از آن فرشتگانى است كه به اين كار مىپردازند .
[ 2 ] و سپس سوگند به نيروهايى كه اين كار را به نرمى و مدارا انجام دهند .
وَ النَّاشِطاتِ نَشْطاً
- و سوگند به آن گيرندگان جان كه اين كار را با نشاط و نرمى به انجام مىرسانند . » گفتهاند : النشط به معنى گرفتن و جذب كردن با آسانى و نرمى است ، و معنى در اين جا آن است كه فرشتگان ارواح مؤمنان را با فراهم آمدن نشاط براى ايشان از بدنشان جدا مىكنند ، به همان گونه كه چون زانو بند و دستبند از دست شتر برداشته شود نشاطى به شتر دست مىدهد . و از اين جا معلوم مىشود كه دو سوگند مربوط به ملك الموت و دستياران او در دو حالت است : يكى گرفتن جان كافران به نيرو و شدت ( غرقا ) و ديگرى گرفتن جان مؤمنان به نشاط و مهربانى ( نشطا ) .
از امام على - عليه السلام - معنى عكسى در اين آيه در آن جا نقل شده / 288 كه گفته است : « فرشتگان ارواح كفار را از ميان پوست و ناخنها به نشاط مىگذرانند تا آن را از اندرون آنان با رنج و اندوه خارج كنند » . « 1 » [ 3 ] سپس فرشتگان ارواح مؤمنان را به آسمان بالا مىبرند و با آنها به شنا كردن مىپردازند . . . به همان گونه كه ستارگان در فلكهاى خود چنين مىكنند .
وَ السَّابِحاتِ سَبْحاً
- و سوگند به شنا كنندگان با شنا كردنى . » [ 4 ] و سپس مسابقهاى سريعا صورت مىگيرد تا در پايان آن روح به آتش برسد يا به بهشت . . . پس سوگند به اين بزرگواران .
فَالسَّابِقاتِ سَبْقاً
- پس سوگند به پيشى گيرندگان با پيشى گرفتنى . » [ 5 ] و سوگند به آن فرشتگان كه به تدبير امر ارواح و جز آن از امور جهان ما به فرمان پروردگارشان مىپردازند .
فَالْمُدَبِّراتِ أَمْراً
- و سوگند به تدبيركنندگان در كار . »
هامش
( 1 ) - تفسير مجمع البيان ، ج 10 ، ص 429 .