زجرة : صيحه صور است ، و از آن جهت بدين نام خوانده شده كه مخاطب را از رفتن بر راه اول منع مىكند و او را متوجه به راه دوم مىسازد .
14 بالساهرة : سطح زمين است ، و اعراب روى زمين را در بيابان ساهرة يعنى صاحب بيدارى مىنامند ، بدان سبب كه هر كس بخواهد بر آن بخوابد ، از ترس دشمن و جانوران گرفتار سهر ( بيدارى ) مىشود . و در اين جا اشاره است به اين كه محشر در زمين هموار همچون فلات صورت مىگيرد كه هيچ اعوجاج و ساختمان و درختان و غارهايى در آن وجود ندارد تا از دست عدالت به آنها بگريزند و پناه برند ، در آن روز كه به گفته پروردگارمان :
« يوم هم بارزون » روزى است كه در آن همگان آشكارند .
16 [ طوى ] : نام آن دره است كه در آن خدا با موسى سخن گفت .
/ 286
دلهايى در آن روز بيمناك است
رهنمودهايى از آيات :
براى آن كه نفس از ياد خدا غافل نشود ، قرآن ما را به ياد حالات نزع و نشط و سبح و سبق و سپس به ياد روز قيامت مىاندازد كه صيحهاى همه آفريدگان را مىميراند ، و صيحه ديگرى آنان را بار ديگر زنده مىكند . در آن روز تپش قلبها سرعت مىگيرد ، و چشمها حالت فروافتادگى و خشوع پيدا مىكند ؛ براى