استخوانهاى پوسيده در آمدهايم ؟ ! پس قرآن به ايشان مىگويد : آرى و تنها با يك بانگ كه شما را از زمين بيرون مىآورد و بر سطح هموار آن قرار مىدهد كه بر آن پستى و بلندى و كجى نمىبينند .
ثالثا : داستان موسى و فرعون را براى ما حكايت مىكند ، و اين كه فرعون چگونه طغيان كرد و به بيم دادن فرستاده خدا گوش فرا نداد ، و خدا او را به عذاب دنيا و آخرت گرفتار كرد .
رابعا : آيات خدا را در آسمانها و زمين ، و حكمت بالغه او را در / 281 نظام آفرينش به ما نشان مىدهد : اين كه چگونه آسمان را بر جاى خود نگاه داشته و آن را استوار كرده ، و چگونه شب را تاريك و روز را روشن قرار داده است ، چگونه زمين را گسترده و آب و چراگاه آن را فراهم آورده ، و چگونه اطراف آن را با كوههاى همچون ميخ محكم كرده ، كه اين همه براى زندگى آدمى و جانورانى است كه به يارى او بر مىخيزند .
خامسا : پس از آن از بلاى بزرگى سخن مىگويد كه انسان در هنگام يادآورى آنچه كرده است به آن متوجه مىشود ، و اين نكته را بيان مىكند كه حكمت آفرينش در مكافات نهايى تجلّى پيدا مىكند ، و آن در هنگامى است كه گردنكشان به دوزخ افكنده مىشوند ، در آن حال كه بهشت جايگاه كسانى است كه از مقام پروردگار خود بيمناكاند .
در پايان سوره ما را به ياد عذر و بهانههايى مىاندازد كه منكران بيهوده به آنها متشبث مىشوند و از ساعت و زمان آن پرسش مىكنند : ولى تو را به ساعت چه كار ؟ علم آن نزد خدا است و بازگشت آن به سوى او . تو تنها بيم دهندهاى . بهتر است ما از آن بترسيم ، كه در آن روز حسرت همه ابعاد وجود ما را فرا مىگيرد ، بدان جهت كه عمر خود را در دنيا به اندازه شبى يا روز آن به حساب مىآوريم .
بدين گونه آيات سوره هدف خود را براى هر كس كه خواهان آن باشد تحقق مىبخشد ، و آن درمان كردن طغيان و غرور نفس است .
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 288
مساهمون: احمد آرام
ص٢٨٨