يَوْمَ يَنْظُرُ الْمَرْءُ ما قَدَّمَتْ يَداهُ
- در آن روز كه مردم به آنچه دستانش از پيش فرستاده است مىنگرد . » از خير و شر ، و مقصود از دست به صورت خلاصه كارهايى است كه او انجام داده است . و هنگامى كه مؤمن / 276 عمل خويش را مىبيند ، بسيار شادمان مىشود ، ولى در آن هنگام كه كافر عمل خود را مشاهده مىكند ، آرزوى آن مىكند كه كاش خاك مىبود و آن كار بد را انجام نمىداد .
وَ يَقُولُ الْكافِرُ يا لَيْتَنِي كُنْتُ تُراباً
- و كافر مىگويد كه كاش خاك مىبودم . » اين انسان چه اندازه از آن پشيمان است كه به اين درجه رسيده و آرزوى آن مىكند كه خاك بود و به انجام دادن اين تبهكاريها نمىپرداخت .
اين انسان كه خداوند متعال او را آفريد تا در باغهاى جاودانى فردوس برين ميهمان او باشد ، به جايى رسيد كه پستتر از خاك است . پس چه كند كه خاك سودمند است و از او فايدهاى به دست نمىآيد ؟ ! بلكه او مستحق خوارى و آزار بيشترى است .