[ 39 ] به همان گونه كه عظمت خدا در آن روز متجلّى مىشود ، حق نيز به همين گونه تجلّى پيدا مىكند ، و شفاعت از طريق باطل و دروغ و نادرستى و احكام ستمگرانه صورت نخواهد گرفت .
/ 275
ذلِكَ الْيَوْمُ الْحَقُّ
- آن روز حق است . » پس حق است و شكى در آن نيست ، و چون حوادث آن كه آسمانها و زمين به سختى بار آنها را تحمل مىكنند بسيار هولناك و هراس انگيز است ، از انسان مسكين در آن روز چه كارى برخواهد آمد ؟ ! و به همين سبب شايسته است كه به نام حق خوانده شود ، و در آن چيزى جز حق سودمند واقع نمىشود ، و آن خواستار رضاى پروردگار شدن است .
فَمَنْ شاءَ اتَّخَذَ إِلى رَبِّهِ مَآباً
- پس هر كه خواهد ، راه بازگشت به پروردگارش را در پيش گيرد . » مگر نه اين است كه ما با فطرت ايمان به دنيا آمدهايم و سپس دنيا و شهوتهاى آن ما را منحرف كرده است ، پس بياييد تا به راه اول باز گرديم و از اين راه به پروردگار مهربان خود برسيم .
[ 40 ] و پيش از روز قيامت ، عذابى نزديك ، پيش از مرگ و پس از آن ، فرا مىرسد ، پس چون فرزند آدم از دنيا برود ، قيامت كوچك او بر پا مىشود ، و نتيجهاى از عمل خود را مىبيند ، اگر نيك بوده است نيك و اگر بد بوده است بد .
إِنَّا أَنْذَرْناكُمْ عَذاباً قَرِيباً
- ما شما را از عذابى نزديك بيم داديم . » بعضى گفتهاند : مقصود از آن حساب پس از مرگ است ، و بعضى ديگر آن را خود روز قيامت دانستهاند ، بدان سبب كه حق است و شكى در آن نيست و خواهد آمد و هر آيندهاى نزديك است ، يا از آن روى كه چون انسان بميرد ، احساس او از ميان مىرود و تا روز رستخيز براى حساب چنين مىماند ، پس در حساب او روز مرگ به روز رستاخيز پيوستگى پيدا مىكند .
خواه پس از مرگ باشد يا پس از نشور ، اعمال انسان به صورت پاداش يا كيفر تجسم پيدا مىكند و او به آنها مىنگرد .