تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 281

بعضى از ايشان اجازه سخن گفتن مىدهد ولى بدان شرط كه جز صواب چيزى نگويند . يَوْمَ يَقُومُ الرُّوحُ - آن روز كه روح به پاى مىايستد . » روح چيست ؟ در اين باره اختلاف است : بعضى گفته‌اند كه او آفريده‌اى بزرگتر از ديگر آفريده‌ها حتى از فرشتگان مقرب جبراييل و ميكاييل است ، چنان كه در حديث روايت شده از امام صادق - عليه السلام - آمده : « فرشته‌اى بزرگتر از جبراييل و ميكاييل است » . « 15 » بنا بر اين مقصود از روح روح القدس است كه خدا به وسيله او پيامبران خود را تأييد مىكند ، و خود گفته است : نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ - ، « 16 » و او بنا بر تفسير ما چيزى است كه در اين گفته او سبحانه و تعالى مراد بوده است : يَسْئَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي وَ ما أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا ، « 17 » و اين گفته او سبحانه و تعالى : تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَ الرُّوحُ فِيها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ . « 18 » بعضى گفته‌اند : او يك سپاهى از سپاهيان رحمان و همچون فرشتگان است ، و از رسول اللَّه - صلّى اللَّه عليه و آله - روايت شده است كه گفت : « روح سپاهيى از سپاهيان خدا است كه از فرشتگان نيستند و سر و دست و پا دارند و سپس اين آيه را خواند : يَوْمَ يَقُومُ الرُّوحُ وَ الْمَلائِكَةُ صَفًّا و گفت : آنان سپاهىاند ، آنان سپاهىاند » . « 19 » بعضى گفته‌اند كه آن جبرييل است ، چنان كه خدا گفته است : نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ عَلى قَلْبِكَ لِتَكُونَ مِنَ الْمُنْذِرِينَ . « 20 »