بعضى از ايشان اجازه سخن گفتن مىدهد ولى بدان شرط كه جز صواب چيزى نگويند .
يَوْمَ يَقُومُ الرُّوحُ
- آن روز كه روح به پاى مىايستد . » روح چيست ؟ در اين باره اختلاف است : بعضى گفتهاند كه او آفريدهاى بزرگتر از ديگر آفريدهها حتى از فرشتگان مقرب جبراييل و ميكاييل است ، چنان كه در حديث روايت شده از امام صادق - عليه السلام - آمده : « فرشتهاى بزرگتر از جبراييل و ميكاييل است » . « 15 » بنا بر اين مقصود از روح روح القدس است كه خدا به وسيله او پيامبران خود را تأييد مىكند ، و خود گفته است :
نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ
- ، « 16 » و او بنا بر تفسير ما چيزى است كه در اين گفته او سبحانه و تعالى مراد بوده است :
يَسْئَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي وَ ما أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا
، « 17 » و اين گفته او سبحانه و تعالى :
تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَ الرُّوحُ فِيها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ
. « 18 » بعضى گفتهاند : او يك سپاهى از سپاهيان رحمان و همچون فرشتگان است ، و از رسول اللَّه - صلّى اللَّه عليه و آله - روايت شده است كه گفت :
« روح سپاهيى از سپاهيان خدا است كه از فرشتگان نيستند و سر و دست و پا دارند و سپس اين آيه را خواند :
يَوْمَ يَقُومُ الرُّوحُ وَ الْمَلائِكَةُ صَفًّا
و گفت :
آنان سپاهىاند ، آنان سپاهىاند » . « 19 » بعضى گفتهاند كه آن جبرييل است ، چنان كه خدا گفته است :
نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ عَلى قَلْبِكَ لِتَكُونَ مِنَ الْمُنْذِرِينَ
. « 20 »
هامش
( 15 ) - از تفسير مجمع البيان ، ج 10 ، ص 427 ؛ نيز رجوع كنيد به تفسير نمونه ، ج 26 ، ص 58 .
( 16 ) - النحل / 102 .
( 17 ) - الاسراء / 87 .
( 18 ) - القدر / 4 .
( 19 ) - از الدر المنثور ، ج 6 ، ص 309 ، تفسير نمونه ، ج 26 ، ص 58 و همانند آن القرطبى ، ج 19 ، ص 187 .
( 20 ) - الشعراء / 193 .