[ 36 ] همه اين نعمتها ، به فضل خدا ، هميشه و پياپى به ايشان مىرسد ، از آن روى كه آنان راه راست و عمل صالح را در دنيا برگزيده بودند .
جَزاءً مِنْ رَبِّكَ عَطاءً حِساباً
- پاداشى از خداوند تو كه بخششى بسنده است . » چنان مىنمايد كه معنى اين آيه بخشش بزرگى متناسب با اعمال ايشان بوده باشد ، بدان سبب كه درجات مؤمنان در آن جا بر حسب درجات در اين جا تفاوت پيدا مىكند .
و به قولى : « حسابا » لما عملوا يعنى با در نظر گرفتن آنچه كردهاند ، چه حساب به معنى شمارش است يعنى به اندازه آنچه براى او در وعده پروردگار واجب است ، چه او وعده كرده است كه در مقابل يك حسنه و كار نيك پاداشى ده برابر دهد ، و براى گروهى هفتصد برابر وعده داده است ، و براى گروهى ديگر بى نهايت و از اندازه بيرون ، چنان كه خداى تعالى گفت :
إِنَّما يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسابٍ
- پاداش شكيبايان بىحساب به ايشان داده مىشود » . « 14 » و همه اقوال به يك چيز باز مىگردد و آن بخشش فراوان است .
[ 37 ] و براى آن كه انسان اين نعمتها را بيش از اندازه تصور نكند ، خدا بيان كرده است كه آنها از جانب پروردگار بزرگ است كه ملك آسمانها و زمين از آن او و بخشنده است :
/ 272
رَبِّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما بَيْنَهُمَا الرَّحْمنِ
- پروردگار آسمانها و زمين است و آنچه در ميان آنها قرار دارد ، و بخشنده است ، » و در حق آن كس كه بخشندگى او همه چيز را فرا مىگيرد ، و چون بخواهد بخشش خود را فراوان مىكند ، چه گمان مىكنى ؟
لا يَمْلِكُونَ مِنْهُ خِطاباً
- از او بر هيچ سخنى مالك نيستند . » به درجهاى بزرگ است كه اگر بخشندگى او نبود كه بر اثر آن وحى خود را
هامش
( 14 ) - الزّمر / 13 .