را كه آرزو كنند ، در هر مكان و زمان ، در اختيار خواهند داشت ، چه در آن جا ديگر فصول و موسمهايى براى دست يافتن به ميوههاى مورد اشتها وجود ندارد ، و ميوهها با هر بزرگى و مقدار و رنگ و مزه و شكلى كه تخيل كنند و آن را بپسندند در اختيارشان قرار مىگيرد .
و ارتباط ميان اين نعمتهاى سه گانه آشكار است ، و سايه و چشمهها و ميوههاى گوناگون از آشكارترين نشانههاى بهشت به شمار مىرود ، و خداوند تبارك و تعالى با ياد كردن از آنها به كنايه از بهشت سخن مىگويد تا هر چه بيشتر پرهيزگاران را مشتاق رسيدن به آنها سازد .
از نشانههاى برنامه و روش اسلامى آن است كه ميان تلاش و پاداش ارتباطى برقرار مىسازد ، و اين بدان سبب است كه شوق نسبت به بهشت و رضوان خدا تنها صورت آرزوها و پندارها را نداشته باشد ، و تمايل براى رسيدن به آن راه درست عمل كردن و كوشيدن براى رسيدن و دست يافتن به آنها شود . اين از ديدگاه دنيوى است ، و اما از ديدگاه آخرت ، بيان كردن خدا براى متقيان در خصوص ارتباط ميان عمل و جزاى ايشان ، نوعى از بزرگداشت و اكرام براى ايشان محسوب مىشود ، و گرنه آنچه پرهيزگاران در جنّات خدا از ناحيه مادى و موضوعى به آن دسترس پيدا مىكنند ، بزرگتر از آن است كه آدمى با تلاش و كوشش خود بتواند به آن برسد ، بلكه آن فضل و بخشايشى از خداوند متعال است . و از همين جهت پرهيزگاران در آخر بدين گونه در معرض خطاب قرار مىگيرند :
كُلُوا وَ اشْرَبُوا هَنِيئاً
- بخوريد و بنوشيد آنچه را كه گوارا است . » تهى از همه اسباب سختى و نرسيدن به مقصود كه ممكن است در يك خوردنى يا نوشيدنى وجود داشته باشد .
بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ * إِنَّا كَذلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ
- به ( پاداش ) آنچه كرده بوديد * كه ما بدين گونه نيكوكاران را پاداش مىدهيم . » خدا از وجود احسان و نيكوكارى در پرهيزگاران همچون سببى براى شايسته شدن ايشان به دريافت فضيلت و رضوان در نزد خود ياد كرده است ، و اين خود