فرشتگان موكّل بر آنها و به عذرها و تهديدهايى كه در برابر ما قرار مىدهند كه :
وعده خدا صورت وقوع پيدا خواهد كرد .
بدين گونه كلمات سوگندى كه در تفسير و تأويل آنها اختلاف وجود دارد ، در آغاز اين سوره به دنبال يكديگر آمده است ، و تأويل آنها هر چه باشد ، به اين حقيقت بزرگ به همان گونه وابستگى دارد كه گواه حاضر به غايب مورد انتظار ، و همچون وابستگى حجّتها به حقايق ، و مقدمات با آنچه پس از آنها اتفاق مىافتد . . . و همچنين است درباره ديگر سوگندهايى كه در ذكر حكيم آمده و از ارتباط مقدمه با آنچه پس از آن مىآيد خبر مىدهد . / 211 آرى . گاه از ارتباط بعضى از آنها با بعضى ديگر آگاهى نداريم ، ولى با تدبر ژرف مىتوانيم آن را پيدا كنيم .
وَ الْمُرْسَلاتِ عُرْفاً
- سوگند به فرستاده شدههاى پى در پى يكديگر . » در تأويل « المرسلات » دو رأى اساسى وجود دارد :
اول : به معنى بادها است ؛ در مجمع البيان چنين آمده است : و المرسلات يعنى بادها كه همچون يال اسب در پى يكديگر فرستاده شوند . بنا بر آنچه از ابن مسعود و ابن عباس و مجاهد و قتادة و ابو صالح روايت شده است ، و بنا بر اين « عرفا » منصوب بر حال بودن است همچون در اين گفته كه : جاءوا اليه عرفا واحدا يعنى به حالت پياپى نزد او آمدند . « 1 » معتقدان به اين نظر به گفته رسول اللَّه ( ص ) استدلال كردند كه : « شماره بادها هشت است : چهار تا از آنها عذاب است ، و چهار ديگر رحمت ؛ نامهاى عذاب آنها چنين است : عاصف و صرصر و عقيم و قاصف ، و نامهاى رحمت اينها است : الناشرات و المبشّرات و المرسلات و الذّاريات ؛ خدا مرسلات را مىفرستد كه از آنها ابرها برانگيخته مىشود ، سپس مبشّرات را مىفرستد كه ابرها را از جا مىكند ، و آن گاه الذاريات را مىفرستد كه ابرها را با خود حمل مىكند و از آنها باران چنان روان مىشود كه شير از پستان شتران ماده پر شير كه آنها را لواقح مىگويند ، و آن گاه ناشرات را مىفرستد كه
هامش
( 1 ) - مجمع البيان ، ج 10 ، ص 415 .