ثُمَّ ذَهَبَ إِلى أَهْلِهِ يَتَمَطَّى
- سپس خرامان و مغرور نزد كسان خويش مىرود . » / 159 اصل تمطى تمدّد بدن از كسل و تنبلى ، و مأخوذ از لوى مطاه ( پشت كرد ) است و گفتهاند كه : آن اشاره به تبختر بر روش قرآنى در ياد كرد از صفات با تصويرى آشكار است ، و شايد اعم از اين نيز باشد ، چه دلالت بر حالت عدم مسئوليت و اشتغال به لهو و لعب به جاى تلاش و اجتهاد دارد .
سپس خداوند متعال تهديد مىكند كه هر كس چنين صفاتى داشته باشد ، گرفتار عذابى پس از عذاب ديگر مىشود ، و مىگويد :
أَوْلى لَكَ فَأَوْلى * ثُمَّ أَوْلى لَكَ فَأَوْلى
- و اى بر تو پس واى بر تو * سپس واى بر تو پس واى بر تو . » عبد العظيم بن عبد اللَّه الحسنى گفت : از محمد بن على الرضا ( ع ) درباره اين دو آيه پرسش كردم ، گفت : « خداى عزّ و جلّ مىگويد : دور بمانى از خير دنيا و دور بمانى از خير آخرت » . « 53 » اصل كلمه وعيد و تهديد و معناى آن چنين است : آنچه نمىپسندى به تو نزديك مىشود و تو دوست و مصاحب آنى ، و در روايت آمده است كه : رسول اللَّه ( ص ) دست ابو جهل را گرفت و سپس به او گفت :
أَوْلى لَكَ فَأَوْلى ثُمَّ أَوْلى لَكَ فَأَوْلى
و آن گاه ابو جهل گفت : به چه چيز مرا تهديد مىكنى ؟ نه تو مىتوانى و نه پروردگارت ، و قرطبى گفت كه معناى آن « واى بر تو » است .
[ 36 - 40 ] و قرآن براى انسان انحراف او را از حق و كفر ورزيدنش را به آن زشت و ناپسند مىداند و مىپرسد :
أَ يَحْسَبُ الْإِنْسانُ أَنْ يُتْرَكَ سُدىً
- آيا آدمى چنان مىپندارد كه او را بيهوده رها مىكنند ؟ » هر چيز در زندگى آدمى او را به احاطه داشتن تدبير خدا بر او هدايت
هامش
( 53 ) - نور الثقلين ، ج 5 ، ص 466 .