نعمتهاى او دارند ، در بحبوحه اميدوارى و عنفوان خرسندى و جشن و سرور دوستى و نزديكى و آبشارى پيوسته از نور درخشان الاهى جايگزيناند .
إِلى رَبِّها ناظِرَةٌ
- به پروردگار خويش نگران . » نخست : معنى آن نگاه كردن با چشم است ، و از اين لحاظ اختلافى وجود دارد و دو نظر ارائه شده است :
ديگر آن كه : نظر به معنى ديدن و رؤيت است ، و معنى چنان مىشود كه با چشم به خدا مىنگرند ، و اين را از كلبى و مقاتل و عطاء و جز ايشان نقل كردهاند ، و همهء اهل سنت را رأى چنين است ( و اين رأى رد شده و گفتهاند : ) چنين چيزى جايز نيست ، بدان جهت كه هر چه با چشم به آن بنگرند ، طرف اشارهء با حدقه و ديدن و ملاحظه كردن است ، / 154 و خداوند متعال برتر از آن است كه با چشم طرف اشاره قرار گيرد ، به همان گونه كه منزه از آن است كه با انگشت دربارهء او چنين اشارهاى صورت بگيرد .
دوم : نظر به معنى انتظار است ، و در اين باره چند گفته وجود دارد :
الف : معنى آن اين است كه منتظر و چشم به راه پاداش پروردگار خويش است ، و اين روايت شده از على ( ع ) ، و هماهنگ با آن است آنچه شيخ الطائفه در ردّ بر كسى كه اعتراض بر تعدّى نظر با لفظ « إلى » گفته است .
ب : اين كه معنى آن آرزومند تجديد كرامت بودن است ، چنان كه گفته مىشود : چشمم كشيده شده به سوى خداى تعالى است ( عينى ممدودة الى اللَّه تعالى ) يا چشمم خيره شده به سوى فلانى است ( أنا شاخص الطرف الى فلان ) .
ج : معنى اين است كه آزمنديها و آرزوهاى خود را از هر چيز جز خداى تعالى بريدهاند . « 44 » و آنچه به نظر من مىرسد اين است كه نظر در اين جا به هر دو معنى
هامش
( 44 ) - مجمع البيان ، ج 10 ، ص 398 با اندكى تصرف .