بَلْ لا يَخافُونَ الْآخِرَةَ
- بلكه از آخرت بيم ندارند . » بنا بر اين خواستار نامه و صحيفه و معجزات ديگر شدن ايشان جز بهانهاى براى ايستارى كه براى خود انتخاب كردهاند و سرپوش گذاشتن بر روى چيز ديگرى كه ترس نداشتن از آخرت است نيست ؛ آخرت تنها يك فكر مجرد نيست / 119 كه انسان مىبايستى با لقلقه زبان از آن ياد كند ، و در حافظه آن را نگاه دارد ، بلكه حقيقتى بزرگ است كه پيوسته بايد آن را عملا در كارهايى كه مىكند در نظر داشته باشد ، و آثار آن در رفتار و شخصيت او آشكار شود ، و بارزترين نشانههاى آن ترس از آخرت است با ترسيدن از عذاب و خشم خدا كه شايسته است بشر از آن بيمناك باشد . و نترسيدن از جهان ديگر ، گاه نتيجهاى از كافر بودن محض به آن است ، و گاه نتيجهاى از افكار توجيهى است كه آدمى آنها را با خيال خود مىبافد ، همچون شرك ورزيدن به خدا و انديشههاى نادرست ديگر .
[ 54 - 56 ] سپس خدا مىگويد :
كَلَّا إِنَّهُ تَذْكِرَةٌ
- به راستى كه اين پند دادنى است . » يعنى : دورى گزيدن و روى گرداندن از قرآن آن را باطل نمىكند ، چه آن به آيات و حقايق خود آدميان را به ياد بزرگترين حقايق مىاندازد ، بدان سبب كه در آن از شرح و بيان همه چيز سخن رفته است .
رسول ، خود مصداق ديگرى براى تذكره است ، چه به همان هدفهايى مىپردازد كه قرآن براى آنها نازل شده است ، و بزرگترين آنها به ياد آوردن پروردگار عز و جل براى انسان است كه از طريق دلايل و آياتى صورت مىگيرد كه در آنها عقل برانگيخته و ضمير بيدار مىشود ، ولى بدون آن كه جبر و فشارى در كار باشد ، پس بر رسول كارى جز بلاغ مبين لازم نيست ، و قرآن نقشى جز بيان كردن حق و باطل با هم و قرار دادن انسان با تمام وجود مادى و معنوى او در برابر اختيار ندارد .
فَمَنْ شاءَ ذَكَرَهُ
- تا هر كه خواهد آن را به ياد دارد از آن پند گيرد . » اين كار را با اراده و فهم خود انجام دهد ، چه هر انتخاب و گزينش ديگرى در نزد خدا مردود است ، و به صاحب خود در دنيا و آخرت سودى نمىرساند ، و