دارد ، و افقهاى علم بزرگ او رهبرى مىكند ، در صورتى كه شيطان و دوستان او خواهان گمراه كردن انسان نسبت به خودش و نادان ساختن به ارزش و كرامت و نقشى كه در گزيدن نيكى و مبارزه با بدى دارد بر مىانگيزند ، و به همين سبب است كه / 112 امروز طاغيان و مترفان را چنان مىبينيم كه خود را سخت به دستگاههاى تبليغى كارآمد براى آن مجهز كردهاند كه از انسان فردى سلب اختيار كنند ، و شخصيت او را به هر صورتى كه خواسته باشند قالبريزى كنند . و نظامهاى استكبارى در مغرب زمين توانستهاند تا ملتهاى خود را با وسايل تبليغى ، و بالخاصه در امور سياسى ، پيوستگى دهند ، و صفحه تلويزيون و شبكههاى روزنامههاى بزرگ امروز به جاى خدا در معرض پرستش قرار گرفتهاند ، و آراء خود را در امور گوناگون بر مردم تحميل مىكنند ، و حتى رنگ لباس همسران و شكل آرايش مو و بسيار چيزهاى ديگر را انسان باخترى از وسايل تبليغى اختيار مىكند نه از اراده آزاد خود .
پس چگونه حسن توافق به جريمه و گناه مىانجامد ؟ اين امر به خوبى آشكار است ، چه فردى كه استقلال خويش را از كف داده است ، در خطاهاى جامعه خويش در آن هنگام كه مركب خود را به طرف گناه و گمراهى مىراند ، شركت مىجويد ، و در آن هنگام كه جنگى ظالمانه عليه ديگران به راه مىافتد ، اين انديشه در خونهاى ايشان خوض مىكند ، و هنگامى كه مجالس غيبت و بهتان و خبر چينى تشكيل مىشود ، و لو خويش در لهو و لغو حديث و گفتگوى با ديگران مىاندازد ، بدون آن كه شجاعت معارضه و ايستادگى در برابر آنان داشته باشد .
رابعا : دروغ شمردن آخرت و سراى ديگر .
وَ كُنَّا نُكَذِّبُ بِيَوْمِ الدِّينِ * حَتَّى أَتانَا الْيَقِينُ
- و ما روز جزا را دروغ مىشمرديم . » يقين در اين جا به معنى علم است ، و اين كلمه به مرگ تفسير شده ، از آن روى كه انسان در آن هنگام كه چشم از دنيا مىپوشد و حجاب از برابر ديدگان او به كنارى مىرود ، آخرت و جزا و همه حقايقى را كه رسالتهاى خدا يادآور آن بودهاند ، به چشم يقين مىبيند . در اين دو آيه اشارهاى است به آن كه فرصت نجات