و از گناهكاران مىپرسند . » اين سؤالى بر خاطر خطور مىكند كه پرسش از مجرمان و تبهكاران چه اهميتى براى ساكنان بهشت دارد ؟
اولا : بدان سبب كه اين پرسش بر لذت بردن مؤمنان از نعمتهاى مادّى و معنوى كه بهره ايشان شده است مىافزايد ، و به همان گونه كه آگاه شدن / 108 از حال فقيران در دنيا بر آگاهى شخص ثروتمند از فضلى كه خدا بر او ارزانى داشته است اضافه مىكند ، اصحاب يمين پس از آگاه شدن از زندگى مخالفان خود نيز بيشتر از آن زندگى كه نصيب ايشان شده است لذت خواهند برد .
ثانيا : اطلاع از اين گفتگويى كه در آينده صورت خواهد گرفت ، براى مؤمنان در دنيا سودمند است ، بدان جهت كه از نهانگاههاى خطر آگاه مىشوند ، و نشانيهاى راه آتش را بهتر مىشناسند ، و بدين گونه پرهيز كردن ايشان از خطاها و لغزشگاهها ميسرتر مىشود ، كه اهميت آگاه شدن از آنها كمتر از معرفت آنچه حق و صواب است نيست ، و آن كس كه در آن مىكوشد تا در نفس خويش شخصيتى ايمانى بنا كند ، شايسته است كه از صفات دوزخيان با خبر باشد و از آنان بپرهيزد .
ما سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ
- چه چيز شما را به سقر كشاند ؟ » كدام چيز ( عمل و رفتار ) رهبر شما به آتش شد ؟
پاسخى كه مىدهند ، از يك سو نشانههاى شخصيت تباهكار را آشكار مىسازد و ، از سوى ديگر ، در گرو و گرفتار بودن هر كس را در مقابل كارهايى كه انجام داده است ، عملا آشكار مىسازد ؛ آيا چه چيز سبب آن بوده است كه به جرم و گناه بپردازند و بر اثر آن گرفتار عذاب سقر شوند ؟
نخست : ترك كردن نماز ايشان سبب بوده است .
قالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ
- گفتند كه : از نمازگزاران نبوديم . » اين آيه ترك كنندگان يك سره نماز را ، همچون كافران و مسلمانان مسخ شده ، و همچنين كسانى را شامل مىشود كه به آداب عبادت عمل مىكنند ولى خود را ملتزم به ارزشها و هدفهاى آن نمىدانند ، و اينان آن كساناند كه پروردگار ما