آغاز كرد و در حقيقت مىخواست ، قدرت نهاد مقابل خود را آزمايش كند ، لذا به تصويب طرح انجمنهاى ايالتى و ولايتى دست زد ، تصويب اين طرح عرصهاى براى ارزيابى قدرت نهاد مرجعيت و همينطور شناسايى عناصر مخالف و مبارز روحانيت ، مجامع و مراكز علمى - مذهبى بود ، تا بتواند در آينده فعاليت آنها را كنترل كند « 1 » .
به نظر مىرسد شاه انتظار مخالفت و مقاومت شديد نهاد مرجعيت و روحانيت را نداشت و تصور مىكرد با فوت آيت اللّه بروجردى ، مرجعيت شيعه بويژه قم دچار پراكندگى شده است و آنان قدرت اقدام يكپارچه را نخواهند داشت ، چرا كه در قم امور حوزه و مرجعيت بيشتر بوسيله آيت اللّه العظمى گلپايگانى قدّس سرّه و شريعتمدارى اداره مىشد و در كنار ايشان امام خمينى قدّس سرّه ، آيت اللّه مرعشى نجفى ، محقق داماد ، حاج مرتضى حائرى به فعاليت علمى مىپرداختند ، بر خلاف انتظار دولت و شخص شاه ، مخالفت و واكنش روحانيت ، قاطع و شديد بود ، بدنبال اعلام تصويبنامه لايحه انجمنهاى ايالتى و ولايتى ، مراجع و علماى طراز اول قم به دعوت امام خمينى قدّس سرّه در منزل آيت اللّه مرتضى حائرى يزدى تجمع مىكنند « 2 » . سرانجام لايحه انجمنهاى اياليت و ولايتى با مخالفت و مقاومت پىگير و قاطع
هامش
( 1 ) - حميد روحانى ، پيشين ، 1360 ، ص 210 .
( 2 ) - حميد روحانى ، پيشين ، ص 178 .