شما مىتوانند از مرجع تقليد ديگر كه اينگونه فعاليتها را اعم از خريد و فروش و شركت در بازاريابى را حلال و جايز مىداند ، تقليد نمايند ؟
( جواب ) : بسمه تعالى الف و ب ) شركتهاى تجارى هرمى به نظر اينجانب اشكالاتى دارد كه اين نوع شركت شما هم قسمتى از آن اشكالات را دارد .
ج ) تقليد از كسى كه جايز مىداند به شرط علم به اجتهاد او و رعايت فالاعلم اشكالى ندارد .
سؤال 271 : شركتى است فروشنده صنايع دستى ايران ، جهت رونق بازار فروش ، اقدام به تشويق و جذب مشتريان و بازاريابان خود به شرح ذيل نموده است : در ابتدا كسى كه اولين بار از صنايع دستى ايران خريد نمايد به عنوان تشويق چند درصد تخفيف دريافت مىنمايد و اگر آن مشترى اول ، فرد ديگرى را جهت خريد بياورد ، مبلغ چند درصد به معرف و به عنوان هديه و چند درصد تخفيف به خريدار به عنوان تخفيف پرداخت مىگردد و اگر نفر دوم ، مشترى سومى را براى خريد معرفى نمايد ، چند درصد به نفر اول به عنوان هديه و چند درصد باز به نفر دوم به عنوان هديه و چند درصد به خريدار سوم به عنوان تخفيف پرداخت مىگردد ، و اين امر در گروههاى مختلف مىتواند انجام پذيرد .
مستدعى است بفرماييد آيا اين نوع بازاريابى و پرداخت هديه از طرف شركت به مشتريان و بازاريابان خود از نظر شرع مقدس اسلام اشكال دارد ؟
( جواب ) : بسمه تعالى كراراً گفتهايم اين گونه معاملات اشكالاتى دارد . در جواب برخى از سؤالات به وجوه اشكالات اشاره كردهايم . از جمله صفحه 164 به بعد جلد دوم استفتائات .
سؤال 272 : يك سرى از سايتهاى خارجى هستند كه به سايتهاى كسب درآمد شهرت دارند . كسب درآمد از اين سايتها ( كه همگى تبليغاتى هستند ) ، به چند طريق صورت مىگيرد :
طريق اول : از طريق كليك بر روى لينكهايى كه آنها معرفى مىكنند و توقف معمولًا چند ثانيهاى بر مشاهده آن سايتها ، كه در اين روش به ازاى هر كليك مبلغى به حساب افزوده مىشود . طريق دوم : از طريق عضويت در سايتهايى كه آنها معرفى
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 97
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٩٧