سؤال 265 : بعضى از معلّمين يا اساتيد دانشگاهها روى ملاحظاتى به دانشآموز يا دانشجو نمره مىدهند ، خواهشمندم حكم مسأله را بيان فرماييد .
( جواب ) : بسمه تعالى جايز نيست .
حق فسخ
سؤال 266 : اينجانب ملكى را فروختم و قرار شد كه خريدار ، حدود نصف قيمت آن را در تاريخ بيست و پنجم بهمن پرداخت نمايد و نصف ديگر را در محضر بپردازد . و در قرارداد تصريح شده كه اگر خريدار مبلغ مذكور را تا بيست و پنجم بهمن هشتاد و پنج نپردازد ، موجب منفسخ شدن و بىاعتبارى معامله است . و خريدار اول اسفند هشتاد و پنج مبلغ مذكور را پرداخت . آيا معامله مذكور منفسخ شده است ؟
( جواب ) : بسمه تعالى 1 - مسلماً حق فسخ داريد . 2 - بلكه به نظر اينجانب مىتوان گفت خود به خود معامله فسخ شده است . زيرا آنطور كه از نوشته شما استفاده مىشود انفساخ را به نحو شرطِ نتيجه ، ذكر كردهايد و اينجانب شرط نتيجه را در مواردى كه صيغه خاصى براى آن شرط نيست ، صحيح و نافذ مىدانم .
معاملات هرمى
سؤال 267 : شركتى است متعلق به مسلمين كه در زمينه فروش لوازم مختلف ( اكثراً صنايع دستى ) در ايران فعاليت مىكند . نحوه فعاليت اين شركت بدين گونه است كه شخص خريدار در صورت تمايل مىتواند در زمينه فروش محصولات با اين شركت همكارى كند بدين طريق كه به ازاى فروش هر محصول ، درصدى از قيمت آن محصول به صورت پورسانت به او تعلق خواهد گرفت . همچنين در صورتى كه افراد تحت مديريت اين شخص ( با واسطه يا بىواسطه ) كالايى را به فروش برسانند به اين شخص هم درصدى از مبلغ فروش ( طبق فرمولها و محاسبات مشخص ) تعلق خواهد گرفت .
درآمد حاصل از فعاليت در اين شركت چه حكمى دارد ؟
( جواب ) : بسمه تعالى اگر واقعاً قصد خريد و فروش به طور جدّى باشد ، اشكالى ندارد به شرط رعايت شرايط خريد و فروش ، چون معلوم بودن خصوصيات جنس كه مايهى غرر نباشد و قدرت بر تسليم مورد معامله ، و مالكيت شركت بر اجناس مزبوره .