مطلب معلوم مىشود ، تفصيل بيشتر لزومى ندارد . استاد مىتواند نظرات جديد را همان جا مطرح كند .
هوش و حافظه
سؤال 1071 : عقل ، هوش و حافظه با هم تفاوت زيادى دارند . مثلًا افراد زيادى وجود دارند كه عاقل هستند ولى باهوش نيستند ، و همچنين قدرت حافظه نيز در افراد مختلف است ، در كتب در دسترس اينجانب مطالب زيادى در مورد روشهاى افزايش عقل و تقويت حافظه ذكر شده است . براى مثال در حديثى منسوب به حضرت على عليه السلام نقل شده است كه فرمودهاند « خوردن سركه باعث افزايش عقل مىشود » يا در كتاب مفاتيح الجنان آمده است كه مداومت بر تعقيبات مشتركه نماز خصوصا دعاى « سبحان من لا يعتدى على أهل مملكته » ، باعث تقويت حافظه مىگردد . ولى در مورد تقويت قدرت هوش حديث يا روايتى در منابع مذهبى مورد دسترس اينجانب نيست و دانشمندان علوم زيست شناسى و پزشكى اظهار مىدارند كه قدرت هوش در انسان ارثى و ژنتيكى بوده و از اجداد يا پدر و مادر به ارث مىرسد . به عبارت ديگر خدادادى بوده و قابليت ارتقاء و تقويت ندارد . با توجه به مطالب فوق از حضرتعالى استدعا مىشود تا در مورد روشهاى تقويت هوش از نظر اسلامى و روايات اينجانب را راهنمايى فرماييد .
( جواب ) : بسمه تعالى تعدادى از مفاهيم ، مربوط به هوش هستند ؛ از جمله ذكاء ، فطنة . در غررالحكم ، صفحه 322 ، حديث 7475 ، آفت ذكاوت را مكر و حيله دانسته .
در وسائل الشيعه ، جلد 8 ، صفحهى 119 : ( 30 جلدى ) ، نماز خاصى را براى حفظ ذكر كرده ، ليكن در متن عنوان فصل ، عنوان « استحباب نماز ذكاوت » ، ذكر شده است .
در مستدرك ، جلد 4 ، صفحه 312 دستورى براى حفظ و سرعت فهم كه همان هوش مىباشد ، دو روايت ذكر كرده است و در جلد 16 مستدرك در روايت آورده كه هوش و شكم پر ( پر خورى ) ، با هم جمع نمىشوند . اگر خودتان از طريق كامپيوتر ، از راه مفاهيم ذكر شده ، در كتابهاى حديثى ، چون بحار الانوار جستجو كنيد ، شايد چيزهاى خوبى پيدا كنيد .