ج ) در موردى كه واقف شرط كرده كه اگر احتياج شديد براى موقوف عليهم يا واقف حاصل شد مال موقوفه را بفروشند ، آيا بايد تمام ثمن به آنها داده شود يا به مقدارى كه احتياج شديد بر طرف مىشود بدهند و با بقيه مماثل يا اقرب به غرضِ واقف خريدارى گردد ؟
( جواب ) : بسمه تعالى احتياج حيثيت تعليلى است نه تقييدى . ولى احتياط خوب ، بلكه لازم است . به اينكه مازاد از نياز در مسير وقف اقرب به غرض ، قرار گيرد .
سؤال 1023 : هرگاه مالى را وقف كنند و قبل از تحقق قبض توسط ديگرى تلف شود و بدل آن پرداخت گردد آيا بدل آن نياز به انشاء جديدى براى وقفيت دارد يا همان انشاء سابق كافى است ؟
( جواب ) : بسمه تعالى چون وقف منجز نشده بود و عين تلف شده ، بايد انشاء وقف جديد شود و صرف بدليت كافى نيست .
وقف در غير ملك
سؤال 1024 : ملكى متعلّق به همه وارثين است كه يكى از ورّاث بدون اذن و اجازهى ديگر وارثين ، ملك مذكور را « وقف » كرده است . آيا اين « وقف » شرعاً صحيح است ؟
( جواب ) : بسمه تعالى در فرض مزبور وقف فقط باندازهى سهم خود واقف صحيح است .
شرط قبض در وقف
سؤال 1025 : در مواردى كه وقف به نحو ترتيب است ، مثل وقف بر اولاد و نسل بعد از نسل بفرماييد ؛ الف : چنانچه برخى از طبقهى اول قبض كنند آيا قبض آنها نسبت به سهم خودشان نافذ است يا نسبت به كل ؟
( جواب ) : بسمه تعالى اگر مشاع نباشد كه حتماً كافى نيست و هر كس قبض متعلق وقف مربوط خود را مىكند ، بلكه در مشاع هم وقتى از طرف ديگران وكالت در قبض ندارد و يا نيّت قبض از طرف آنها را ندارد فقط در سهم خود نافذ است .
ب : چنانچه برخى از طبقهى اول قبض كنند آيا قبض آنها نسبت به كل طبقات متأخر كافى است يا نه ؟
( جواب ) : بسمه تعالى اگر طبقات متأخر ، از نسل همين فرد قابض هستند كافى است زيرا قبض آنها از طريق اوست چنان كه وقف بر آنها از طريق وقف بر او