مساقات
سؤال 999 : فقهاء ( رضوان اللَّه عليهم ) فرمودهاند در موارد فساد مساقات به عامل اجرت المثل پرداخت مىشود . بفرماييد هرگاه اشجار ثمرهاى ندهد ، آيا باز هم به عامل اجرت المثل پرداخت مىگردد و در صورتى كه محصول كم شود و اجرت المثل بيشتر از حصه او از محصول باشد ، باز هم به عامل به اندازهى اجرت المثل پرداخت مىگردد ؟
( جواب ) : بسمه تعالى مىتوان گفت خودش با قرار مساقات ، اقدام به سهم كمتر از اجرة المثل كرده است و بيش از سهم محصول طلب ندارد ليكن اگر بگوييم آن اقدام مقيد به صحت معامله بوده و اينك كشف فساد شده آن گاه اجرة المثل طلب دارد ليكن نوعاً اين تقيد در انشاء لحاظ نشده است .
احكام وقف
سؤال 1000 : ملكى وقفى سالها در تصرف پدرم به عنوان متولى بوده و حدود بيست سال است كه در اجاره من و خواهرانم مىباشد ، خواهرانم مقدارى از آن را احيا نمودهاند - كه قبلًا مورد استفاده نبوده است . آيا اجارهى مزبور صحيح است ؟ و آيا انجام اعمال و عبادات شرعيه در اين ملك صحيح است ؟ آيا متولى فعلى مىتواند اجاره را به هم بزند ؟
( جواب ) : بسمه تعالى 1 - اگر متولى شرعى بودهاند حق داشتهاند اجاره بدهند ، البته بايد رعايت مصلحت وقف بشود . 2 - پدر حق دارد در مقابل احياء خواهران ، اعيانى ملكى را كه آنها احيا نمودهاند به آنها واگذارد . 3 - با فرض رعايت مصلحت وقف از طرف متولى سابق ( پدر ) توليت فعلى نمىتواند حق مستأجرين قبلى را از بين ببرد .
4 - اعمال شرعى صحيح است . 5 - اگر متولى سابق بر خلاف مصلحت قطعى وقف عمل كرده باشد ، مجتهد محل و يا دادگاه شرعى مىتواند او را ابطال يا تصحيح نمايد .
سؤال 1001 : مستدعى است حكم شرعى مسألهى ذيل را جهت تعيين وظيفه و اداء دين شرعى مرحمت فرماييد . آيا متولى موقوفهاى را بدون خيانت مىشود از دخالت در