قسمت در ناحيه كتف ، به ميزان سى درصد ديه كامل مرد كامل مسلمان ، ارش آسيب عصب سياتيك به ميزان چهار درصد ديه كامل مرد مسلمان ، ارش آسيب مفصل فرعى شانه چپ به ميزان دو درصد ديه كامل مرد مسلمان ، ارش شكستگى كشكك پاى راست به ميزان چهار درصد ديه كامل مرد مسلمان . الف : آيا ارش هم مانند ديه زن وقتى از ثلث بيشتر شد ، تنصيف مىشود يا خير ؟
ب : براى محاسبه درصد ارشهايى كه در بالا قيد شده همه را يكجا محاسبه مىكنند ، يا هر كدام را جداگانه حساب كرده ، و مبنايش را مشخص مىنمايند و بعداً خسارت را تعيين مىكنند ؟
( جواب ) : بسمه تعالى الف : به نظر اينجانب همان حكم ديه را دارد .
ب : در مثال بالا ، هر كدام جدا حساب مىشوند .
سؤال 959 : در جنايات تسبيبى در صورت خطاى محض بر اساس نظر جمعى از فقهاى اماميه ، عاقله مسئوليتى ندارد . پرسش اين است كه در صورت فقر جانى آيا بيت المال نيز مسؤوليتى ندارد ؟
( جواب ) : بسمه تعالى تسبيب و مباشرت ، در قتل و ديات فرق ندارند ، واگرخطايى باشد از موضحه به بالا به عهدهى عاقله است و اگر ندارند بيت المال مسؤول نيست مگر از باب غارمين زكات . جملهى « لايبطل دم امرئ مسلم » در غير قتل وارد نشده است .
سؤال 960 : با التفات به مواد 49 و 50 قانون مجازات اسلامى و فقهاى مشهور ، عاقله ضامن پرداخت ديه از سوى صغار مىباشد ، در صورتى كه صغير به پدر خود جرحى وارد نمايد و پدر شكايت كند ، در مواردى كه شاكى خود ضامن پرداخت ديه مىباشد ، تكليف چيست ؟ شايان ذكر است كه عاقله ، در فرض سؤال منحصر به شخص مجروح ( پدر ) مىباشد و نيز در صورت عدم انحصار عاقله به پدر ، حكم مسأله چيست ؟
( جواب ) : بسمه تعالى به نظر مىرسد تهاتر شده و ديه ساقط گرديده ، و فرزند تأديب مىشود ، برخى معتقدند دليل عاقله ، از اين مورد منصرف است و ديه - قتل - از بيت المال پرداخت مىشود از باب « لا يبطل دم امرء مسلم » .
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 358
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٣٥٨