جانى است ، مىخواهيم بدانيم سرايت به اقرباء مىكند عند الفرار يا نه . 3 - در جنايت دون القتل جريان ندارد . 4 - الاقرب فالاقرب منظور طبق اولوا الارحام ارث مىباشد .
5 - حق مجدد قصاص دليل مىخواهد ، اگر ديه به منزلهى بدل حيلوله باشد ، حق قصاص عود مىكند ، ولى معلوم نيست .
سؤال 946 : هرگاه شخصى مرتكب يك قتل عمدى و يك قتل شبه عمد شده باشد ، كيفيت اجراى حكم قصاص و وضعيت ديه چگونه خواهد بود ؟ آيا تا زمان پرداخت ديه قتل شبه عمد ( يعنى تا دو سال ) بايد صبر كرد تا قاتل ديه را بپردازد و پس از آن او را قصاص كرد ، يا اين كه در مورد مزبور ديه حال شده و قاتل فوراً بايد ديه را بپردازد ؟ در صورت اخير اگر قاتل بالفعل مالى نداشته باشد ولى تا موعد پرداخت ديه ( پايان سال اول و دوم ) متمكن از پرداخت ديه خواهد شد ، بفرماييد حق اولياى دم اول كه خواهان قصاص هستند مقدم است يا حق اولياى دم دوم كه ديه را مطالبه مىكنند ؟
( جواب ) : بسمه تعالى اگر جانى متمكن است كه فوراً به خواست اولياء دم عمدى ، قصاص مىشود و از تركه ، ديهى غير عمد پرداخت مىشود . و اگر متمكن نيست و مىتواند كسب مال كند بايد صبر شود تا ديه را پرداخت كند و سپس قصاص شود و اگر يأس از تمكن او باشد ، بايد از بيتالمال پرداخت شود و قصاص شود .
محاسبهى مقادير ديات
سؤال 947 : آيا ميزان ثابت ديه با عدالت كه محور اصلى آن رضايت صاحبان دم مىباشد سازگارى دارد ؟
( جواب ) : بسمه تعالى محور اصلى عدالت ، رضايت نيست بلكه تناسب ديه با جنايت است البته رضايت مىتواند موجب حلّ نزاع باشد .
سؤال 948 : بررسى فقهى موضوع تخيير جانى در پرداخت مقادير ديه چگونه است و آيا اين تخيير صحيح است يا نه ؟ با توجه به تفاوت زيادى كه بين ارزش مالى اين شش گونه وجود دارد حكم فقهى چيست ؟ و آيا موضوعيت ديه حق را به مجنى عليه ( مقتول ) مىدهد يا رضايت صاحبان دم را ملاك قرار مىدهد ؟
( جواب ) : بسمه تعالى اصل جعل ديات در اين شش امر نشان مىدهد كه اينها در عصر پيامبر صلى الله عليه و آله قيمتهايى نزديك هم داشتهاند و چون طلا و نقره ماليت محضه