قسامه در قتل نفس
سؤال 931 : برخى از فقها فرمودهاند با تكرار قسم در قسامه ، قصاص عضو و قصاص نفس ثابت نمىشود ؛ بنابر اين نظر با توجه به روايات و اتفاق فقها در اين كه با تكرار شش قسم حتى مىتوان چندين ديه كامل را براى جنايت بر اعضا ثابت كرد آيا در موارد زير به مناط منصوص در روايات قسامه بلكه اولويت مىتوان با تكرار قسم در قسامه براى جنايت بر نفس يك ديه ثابت كرد يا هيچ چيزى ثابت نمىشود ؟ الف ) چند مرد ( مثلًا 24 نفر مرد ) بر قتل غير عمدى 25 قسم بخورند .
ب ) چند مرد ( مثلًا 49 نفر مرد ) بر قتل غير عمدى موجب ديه ( مانند قتل ديوانه توسط عاقل ) 50 قسم بخورند . آيا در اين صورت ديه ثابت است .
( جواب ) : بسمه تعالى ثابت مىشود .
سؤال 932 : اگر 25 مرد بر قتل غير عمد موجب ديه يا عمد موجب قصاص قسم بخورند آيا در اين صورت ديه ثابت است ؟
( جواب ) : بسمه تعالى در همهى موارد مثالها با اين تعداد ديه ثابت مىشود .
سؤال 933 : اگر چند مرد ( مثلًا 24 نفر مرد ) بر قتل غير عمد يا عمد موجب ديه يا عمد موجب قصاص 25 قسم بخورند . آيا در اين صورت يك ديه ( كه گاه مساوى با ديه يك عضو است و با شش قسم ثابت است ) ثابت مىشود يا هيچ ثابت نمىشود ؟
( جواب ) : بسمه تعالى از بالا معلوم مىشود .
تفسير قتل عمد
سؤال 934 : با عنايت به اينكه در يك دسته از روايات « 1 » ، در تفسير قتل خطاى محض ، تعبير « ان يتعمد شيئاً آخر فيصيبه » ؛ « ان تريد الشىء فتصيب غيره » ؛ « من اعتمد شيئاً فاصاب غيره » ؛ و مانند آن به كار رفته است و در دسته ديگرى از روايات « 2 » بيان مفهوم خطاى محض در قالب مثالى اين گونه بيان تقرير شده است : « ارمى الشاة فأصيب رجلًا » ؛ « رمى شاة فاصاب انساناً » ؛ « رمى شيئاً فاصاب رجلًا » ؛ آيا با توجه به اين دسته از روايات مىتوان نتيجه گرفت كه مقصود امام از تعابير مذكور در دسته اول ( « يتعمد
هامش
( 1 ) - وسايل الشيعه ، ج 29 ، باب 11 از ابواب القصاص النفس .
( 2 ) - همان ، ح 7 - 9 - 19 . ( با فرض اين كه شيئاً به قرينه تقابل با رجلًا ، به معناى غير انسان باشد ) .