ب ) از مواردى است كه نوعاً قصاص به تساوى ممكن نيست و موجب خطر است و اگر فرض امكان شود نادر است و مبناى قانون قرار نمىگيرد و حكم قصاص ندارد .
ج ) حكومت ( ارش ) است . د ) از جواب « ب » معلوم شد .
سؤال 915 : هرگاه قاتل پس از ارتكاب قتل متوارى گردد و طبق قرائن و شواهد ، امكان دسترسى به او نباشد ، و قاضى طبق روايت ابوبصير و ماده 313 قانون مجازات اسلامى ، قصاص را تبديل به ديه نمايد بفرماييد ؛ الف ) آيا ولى دم مىتواند از گرفتن ديه امتناع نمايد و همچنان منتظر بماند تا روزى قاتل دستگير شود يا آن كه قصاص به طور قهرى به ديه تبديل مىشود ؟ ب ) هرگاه ولى دم كه نااميد از دستگيرى قاتل است ، ديه را بگيرد ولى بعداً قاتل ( كه به ظاهر دسترسى به او ممكن نبوده ) دستگير گردد ، آيا مىتواند ديه را برگرداند و مطالبه قصاص نمايد ؟ ج ) در فرض فوق ( بند ب ) اگر ولى دم قادر به برگرداندن ديه نباشد ولى اصرار بر قصاص قاتل داشته باشد ، آيا مىتواند ابتدا قصاص را اجرا نموده و بعدا ديه را در مهلت دو سه ساله برگرداند ؟ د ) در صورتى كه ديه را اقرباى قاتل پرداخته باشند ، آيا بعد از دستگيرى يا تسليم شدن قاتل مىتوانند ديه را مطالبه كنند و اگر حق مطالبه دارند از چه كسى بايد بگيرند ؟
( جواب ) : بسمه تعالى الف ) از روايات استفاده مىشود كه ميزان ، يأس از پيدا شدن قاتل مىباشد ، اگر يأس حاصل است منتقل به ديه مىشود .
ب ) اگر ديه را بدل حيلوله بدانيم چنانكه علامه حلى رحمه الله فرموده ، وقتى قاتل پيدا شد ولى دم مىتواند دوباره تقاضاى قصاص نمايد .
ج ) بايد بدل حيلوله را برگرداند تا بتواند مبدل يعنى قصاص را انجام دهد .
د ) همانند سؤال قبلى است ، بايد بدل حيلوله را برگردانند ، از همان كه گرفته است پس مىگيرند .
سؤال 916 : اگر مردى ، همسرش را به قتل برساند و وارث منحصر مادر ، فرزند قاتل باشد ، آيا فرزند حق قصاص پدر را دارد ؟
( جواب ) : بسمه تعالى حق قصاص ندارد .
سؤال 917 : اگر « الف » كه داراى يك برادر به نام « ب » است ، پدرش را به قتل برساند ، و ولى دم مقتول كه تنها « ب » است ، قبل از استيفاى قصاص فوت كند ، آيا قاتل حق
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 339
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٣٣٩