قطع عضو قصاص شود و آنگاه به لحاظ فوت مجنى عليه يا قطع عضو ديه بپردازد يا جانى فقط بايد ديه نفس بپردازد يا فقط قصاص شود ؟
( جواب ) : بسمه تعالى چون جنايت اولى عمدى بوده ، قصاص دارد و پس از فوت ديه نفس هم ثابت است .
سؤال 913 : هرگاه صاحب كارخانهاى تعدادى كارگر را استخدام نمايد و كارگرها در اثر آلودگى به مواد سرطان زايى كه در مواد اوليه وجود داشته ، به سرطان مبتلا گردند ، آيا مسؤول كارخانه در فروض ذيل ضامن خسارات وارده ( ارش ) مىباشد ؟ الف ) هرگاه مسؤول كارخانه از سرطانزا بودن مواد اوليه مطلع بوده ، ليكن بر اين مسأله سرپوش گذاشته است . ب ) هرگاه مسؤول كارخانه ، خود نيز از سرطانزا بودن مواد اوليه اطلاع نداشته و اطلاع داشتن او ، متوقع منه نيز نبوده است . ج ) مسؤول كارخانه از سرطانزا بودن مواد اوليه اطلاع نداشته ليكن اين عدم اطلاع در اثر مسامحه و سهلانگارى او بوده به گونهاى كه اگر مسؤول دقيق و وظيفه شناس بود ، مىتوانست از موضوع مطلع شود .
( جواب ) : بسمه تعالى الف ) مسؤول كارخانه ، مسؤول پرداخت ديه و بلكه با درخواست مبتلايان و ورثهى آنها مستوجب قصاص مىباشد .
ب ) در اين صورت سبب اقوى از مباشر نيست و مسؤول ديه يا قصاص نمىباشد .
خصوصاً اگر مبتلايان احتمال داده باشند .
ج ) مسؤول بايد ديه بدهد ، ولى مستوجب قصاص نيست .
سؤال 914 : با توجه به اين كه هرگاه شخصى كه چشمهاى او صحيح است ، چشم سالم اعور ( يك چشم ) را درآورد ، اعور علاوه بر قصاص يك چشم جانى مىتواند نصف ديه را نيز دريافت كند ، و مىتواند ديه كامل را بگيرد ، بفرماييد : الف ) اگر چشم سالم اعور را كور كند ولى آن را قلع نكند ، آيا باز هم همين حكم جارى است ؟ ب ) اگر جانى نيمى از بينايى چشم سالم اعور را از بين ببرد و قصاص آن ممكن باشد ، آيا علاوه بر قصاص بايد نصف ديه آن را بپردازد ؟ ج ) اگر جانى نيمى از بينايى چشم سالم اعور را از بين ببرد و قابل قصاص نباشد ، مقدار ديه آن چقدر است ؟ د ) به طور كلى آيا قصاص در قسمتى از منفعت بينايى در فرض امكان قصاص ، جايز است ؟
( جواب ) : بسمه تعالى الف ) همين حكم جارى است .
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 338
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٣٣٨