سؤال 910 : 1 - هر گاه ولى دم قبل از اين كه روح از بدن مقتول خارج شود به سمت قاتل كه در حال فرار بوده شليك كند و در نتيجه ، اول قاتل كشته و ساعتى بعد روح از بدن مقتول خارج شود ؛ آيا ولى دم مرتكب قتل عمدى شده كه موجب قصاص است ؟ در همين فرض در صورت مثبت بودن جواب اگر پس از شليك ولى دم به قاتل ، قبل از مرگ قاتل ، مجنى عليه اول بميرد ، آيا باز ولى دم محكوم به قصاص مىشود ؟
2 - هرگاه مقتول پس از اصابت ضربه كشنده عمدى و قبل از خروج روح از بدنش به سمت قاتل كه در حال فرار بوده شليك كند و در نتيجه قاتل كشته شود ، آيا مجنى عليه اول مرتكب قتل عمد موجب قصاص شده است و لذا حتى با علم و قطع به اين كه مجنى عليه اول تا يك هفته ديگر قطعاً در اثر جنايت اول كشته مىشود محكوم به قصاص نفس مىشود و قبل از مرگش قصاص اجرا مىشود ؟ و لذا بايد صبر كرد ، پس اگر تا يك هفته ديگر بميرد قصاص محقق شده است ولى اگر اتفاقاً كشته نشد مجنى عليه اول محكوم به قصاص نفس يا ديه مىشود ؟ و در اين صورت حكم جنايت اول چه مىشود ؟
( جواب ) : بسمه تعالى در اين گونه موارد تهاتر بين قتلين شده و قصاص و ديه ندارد . و در حقيقت مصداق آيه اعتداء ( بقره ، 194 ) مىباشد هرچند آن را قصاص نناميم بلكه مىتوان قصاص ناميد . از برخى روايات هم استفاده مىشود مثل 21 موجبات الضمان حديث سكونى عن الصادق عليه السلام .
سؤال 911 : در صورتى كه شخصى عمداً به ديگرى مشت يا سيلى بزند يا انگشت او را قطع كند و او بميرد ، در صورتى كه اينگونه اعمال نوعاً كشنده نبوده و ضارب قصد قتل هم نداشته باشد ، آيا تنها ديه نفس ثابت است يا تنها قصاص نفس يا نسبت به عضو ، قصاص عضو و نسبت به نفس ، قصاص نفس ؟
( جواب ) : بسمه تعالى اگر احتمال دارد بميرد ، گفته شده فعلًا قطع عضو نمىشود ، اگر زنده ماند قطع عضو و گرنه قصاص مىشود . ليكن جنايت اولى چون عمدى بوده فعلًا قصاص دارد و بعداً كه فوت نمود ديه نفس دارد .
سؤال 912 : هرگاه صدمه عمدى بر شخصى وارد گردد و ليكن نوعا كشنده يا موجب قطع عضو نبوده و جانى نيز قصد كشتن را نداشته ولى به جهت ضعف مجنى عليه يا هر جهت ديگرى ، موجب فوت يا قطع عضو گرديده است ، آيا جانى مىبايست نسبت به
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 337
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٣٣٧