سؤال 906 : هر گاه « الف » قصد قتل « ب » را داشته باشد و به سوى او نشانهگيرى كند ، در صورتى كه شخص ثالثى در كنار « ب » قرار داشته باشد و تيرانداز نيز احتمال بدهد ، امكان اصابت تير به شخص ثالث وجود دارد و مع ذلك به اين احتمال قابل اعتنا توجه ننمايد و به سوى « ب » شليك كند ، بفرماييد اگر تير او به شخص ثالث اصابت نموده و او را هلاك سازد ، آيا با توجه به عدم قصد قتل شخص ثالث و نوعا كشنده نبودن عمل نسبت به او ، قتل غير عمد است و يا آن كه ، چون شخص ثالث در معرض اصابت تير « الف » قرار داشته و « الف » اصابت تير به او را پيش بينى كرده ، قتل عمدى و « الف » مستحق قصاص است ؟
( جواب ) : بسمه تعالى ظاهراً به حكم عمد مىباشد چون قصد قتل كسى را دارد ، و احتمال عقلايى ميدهد كه مقتول فعلى ، معدوم شود و آلت هم قتاله است . ممكن است بگوييد : « متيقن عمد آنجاست كه قصد قتل شخص يا اشخاصى را دارد و همانها را بكشد ، شبهه در اين كه عمد است يا شبه عمد نيز درء قصاص مىكند . گرچه سهل انگارى نموده و از اين نظر معصيت كرده ، ليكن اگر از او بپرسند كه : آيا مىخواستى او را بكشى ؟ جواب نفى است » . ليكن وقتى انسان ديگرى در معرض است و احتمال عقلائى آن است كه به او اصابت مىكند و با اين احتمال ، تيراندازى مىكند و مىكشد ، اين را قتل عمد حساب مىكنند . مثل كسى كه در بازار شلوغ براى كشتن زيد تيراندازى كند . فقط مىتوان گفت : درجات احتمال فرق مىكند . مثلًا ده درصد اصابه مىكند يا نود درصد ؟
سؤال 907 : 1 - در قتل يا جرحِ خطاى محض كه مهلت پرداخت ديه ، سه سال است آيا در قتل يا جرح عمدى طفل كه عمدش ، خطا محسوب مىشود پرداخت ديه سه سال است يا يك سال ؟ 2 - هر گاه طفل متولد از زنا توسط زانيه كشته شود ، در صورت عمد آيا زانيه قصاص مىشود ؟ 3 - در فرض فوق چنانچه توسط زانى ، طفل متولد از زنا كشته شود ، آيا زانى قصاص مىشود ؟
( جواب ) : بسمه تعالى 1 - سه سال است . 2 - قصاص مىشود . 3 - پدر در برابر فرزند قصاص نمىشود ، مگر پدرى كه عادت به كشتن فرزندان دارد .
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 335
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٣٣٥