قصاص نفس ، در خصوص جنايت غير مسرى ، حسب مورد به قصاص عضو يا ديه نيز محكوم مىشود يا خير ؟
( جواب ) : بسمه تعالى 1 - فقط قصاص نفس مىشود .
2 - اين هم فقط قصاص نفس دارد ، با فرض اين كه ضربهى واحده بوده است .
سؤال 900 : 1 - اگر جانى عمداً جناياتى را با يك ضربه بر اعضاى ديگرى وارد كند ( كه غالباً منجر به مرگ نمىشود و فقط مستحق قصاص اطراف است ) ، ليكن اتفاقاً پس از چندى اين جنايات عمدى منجر به مرگ مجنى عليه شود ، آيا جانى علاوه بر قصاص اطراف محكوم به پرداخت ديه نفس نيز مىشود ؟ 2 - اگر غير مسلمانى ، ساب النبى ، لائط ، محارب ، زانى محصن ، مرتد يا مانند آن را به قتل برساند و مقتول مسلمان باشد ، آيا غير مسلمان قصاص مىشود يا به واسطه آن كه مسلمان واجب القتل بوده ، قصاص غير مسلمان منتفى است ؟
( جواب ) : بسمه تعالى 1 - آرى هم قصاص است و هم ديه . 2 - تعزير مىشود .
سؤال 901 : احتراماً خواهشمند است با عنايت به اين كه اجماع فقهاى عامه و نيز برخى از فقهاى عظام شيعه به استناد اصل « تدرأ الحدود بالشبهات » و « احتياط در دماء » بر خلاف قانون مجازات اسلامى ، عدم قصاص مادر در جرم قتل فرزند همانند پدر است ، حضرتعالى نظر فقهى خود را در خصوص مجازات مادر در جرم كشتن فرزند بيان فرماييد .
( جواب ) : بسمه تعالى مقابل عموم و اطلاق ادله ، تدرأ الحدود بالشبهات وجهى ندارد . طبق ادلهى بحث ، مادر بر خلاف پدر ، قصاص مىشود . ( شايد از نظر اعتبار مطلب - غير از بحث فقهى - نكتهاش كثرت قتل خردسالان و نوزادان به وسيله برخى مادران باشد خصوصاً در فرزندان نامشروع ) .
سؤال 902 : 1 - در مواردى كه شخصى اقدام به قتل محقون الدمى نموده ؛ ولى بر اثر عواملى كه خارج از اختيار او بوده است ، قتل واقع نشده . آيا مىتوان او را به جهت شروع در قتل تعزير نمود ؟
2 - در موارد شروع به جنايت بر عضو چهطور ؟ آيا مىتوان او را تعزير نمود ؟
( جواب ) : بسمه تعالى اگر احتمال اقدام مجدد باشد ، به هر وسيله ممكن بايد جلوگيرى شود . و اگر اين احتمال ، ديگر ، مطرح نباشد و خودش منصرف شده باشد ،
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 333
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٣٣٣