شهرين متتابعين است و از سوى ديگر يك از شرايط صحت صوم ، اسلام است ، جمع بين آن دو ( مكلف نمودن وى به روزه و شرط صحت صوم ) به چه صورت مىباشد ؟
( جواب ) : بسمه تعالى مقتضاى اطلاق دليل ، ثبوت كفاره است ، روزه هم بايد بگيرد و شرط صحت هم در اختيار اوست ( مسلمان شود ) ، البته پس از اسلام آوردن ساقط مىشود و اثر حكم در صورت بقاء بر كفر و عقاب بر مخالفت مىباشد .
سؤال 890 : 1 - هرگاه شخصى بر اثر تعزير حاكم ( اجراى حكم ) مثلًا در اجراء حكم شلاق ، فوت نمايد ؛ آيا كفاره قتل واجب است ؟ در صورت مثبت بودن پاسخ ، كفاره به عهده كيست ؟ ( حاكم يا مجرى حكم يا بيت المال ) ؟ 2 - هرگاه شخصى در ماه حرام يا در حرم كشته شود ، آيا قاتل كه مىبايست دو ماه روزه بگيرد ، بايد روزه را در ماه حرام بگيرد يا در غير ماه حرام ، 3 - اگر در ماه حرام روزه واجب باشد ، آيا روز عيد قربان مىتواند روزه بگيرد ؟ 4 - با توجه به اين كه ديه در ماه حرام تغليظ مىشود ؛ بفرماييد مبدء شروع ماه حرام ، غروب آفتاب است يا اذان يا رؤيت هلال يا طلوع فجر يا نصف شب ؟
( جواب ) : بسمه تعالى 1 - اگر مجرى تقصير كرده باشد ، به عهدهى اوست و اگر حاكم در فهم و بيان حكم مقصر باشد به عهده اوست .
2 - حرم ، دليل درستى ندارد . فقط محتمل يك روايت است . حكم مربوط به اشهر حرم است . 3 - روز عيد قربان را هم بگيرد على الاقوى . 4 - به نظر ما بايد در ماه حرام روزه بگيرد ؛ ليكن عدهاى معتقدند كه اشاره به فوريت است يعنى لازم نيست صبر كند تا ماه حرام بگذرد نه اين كه حتماً در ماه حرام روزه بگيرد به طورى كه اگر امسال نشد ، تا سال آينده صبر كند اگر فعلا زمان به قدر تتابع دو ماه نيست ( سى و يك روز ) .
ولى به نظر ما بايد در ماه حرام بگيرد و همين سال اول هم بلافاصله پس از جرم شروع كند ، اگر نشد سال بعد . 5 - مغربِ شب اول ماه بعد ، مبدء شروع مىباشد .
سؤال 891 : 1 - در صورتى كه قاتل پس از انجام قتل ، خودكشى كند آيا كفاره قتل ساقط مىشود يا نه ؟ 2 - در صورتى كه شخصى قاتل نباشد ولى در اثر فشار زندگى و مانند آن دست به خودكشى ( قتل نفس ) بزند ، آيا بايد از تركه او كفاره پرداخت شود ؟
3 - در صورتى كه مدعى زن باشد و نوبت به قسامه برسد ، آيا مىتواند جزء قسم خورندگان قرار گرفته و سوگند ياد نمايد يا سوگند خورندگان حتماً بايد مرد باشند ؟
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 329
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٣٢٩