احتمال تحقق جنايت در اينجا يك پنجم بوده است كه كمتر از پنجاه درصد است ؟ يا مراد از غالباً كشنده بودن كار ، همان در معرض قتل قرار دادن ديگرى است ، به مقدارى كه عقلا آن را مذمت شديد كرده و از فاعل چنين عملى گذشت نمىكنند و وى را قاتل عمدى محسوب مىكنند ، حتى اگر اين معرضيت به مقدار سى درصد يا كمتر از آن باشد - البته نه آن قدر پايين كه مورد توجه و اعتناى عقلا نباشد - زيرا اهميت و قوت محتمل جبران ضعف احتمال را مىكند يا مراد چيز ديگرى است . لطفاً نظر شريف خود را به تفصيل و وضوح بيان فرماييد .
( جواب ) : بسمه تعالى منظور معرضيت عقلائى است و در صحت اسناد ، همان كافى است .
سؤال 883 : 1 - اگر كسى اقدام به قتل عمدى ديگرى كند و مجنى عليه حين ايراد جنايت ، محقون الدم باشد و قتل با فاصله زمانى محقق شود و مجنى عليه قبل از مرگ ، مهدور الدم شود ، مثلًا قبل از مرگش فرزند جانى را عمداً به قتل برساند ، آيا در اين صورت جانى ، قصاص نفس مىشود ؟ به عبارت ديگر آيا شرط محقون الدم بودن مجنى عليه نسبت به جانى براى قصاص ، حين ايراد جنايت معتبر است يا حين تحقق قتل و يا حين ايراد جنايت و حين تحقق قتل با هم ؟ 2 - اگر مسلمانى اقدام به قتل عمدى ديگرى كند و مجنى عليه حين جنايت مسلمان باشد ليكن تا قبل از مرگ مرتد مىشود ، آيا جانى مسلمان براى مرگ چنين مرتدى قصاص نفس مىشود ؟ 3 - اگر كسى اقدام به قتل عمدى ديگرى كند و مجنى عليه را به گونهاى رها كند و برود كه نجات او ممكن نيست و اگرچه فعلًا « كالميت » نيست ليكن قطعاً تا فردا خواهد مرد ، و ولىّ مجنى عليه به دنبال جانى رفته و وى را قبل از مرگ مجنى عليه به قتل مىرساند و پس از آن مجنى عليه مىميرد ، آيا در اين صورت ولى مذكور مستحق قصاص نفس است ؟ يا محكوم به پرداخت ديه مىشود ، يا هيچ كدام و فقط تعزير مىشود ؟ چنانچه ولى دم مذكور مستحق قصاص يا محكوم به پرداخت ديه باشد ، خون مقتول اول چه مىشود ؟ آيا هدر است يا ديهاش از اموال جانى و در صورت فقر او از عاقله يا بيت المال پرداخت مىشود ؟
( جواب ) : بسمه تعالى 1 - ظاهر اين است كه ميزان هنگام قصاص مىباشد ولى شخص متخلف كه پيش از موعد مزبور قتل كرده تعزير مىشود . 2 - مثل بالا . 3 - ظاهراً در اين مورد هم فقط تعزير مىشود .
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 326
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٣٢٦